Η απόρριψη της επαναστατικής ιδέας

Η απόρριψη της επαναστατικής ιδέας

Συγγραφέας: 

Καραμπελιάς Γιώργος

Άρδην τ. 81

Ο Ρήγας δεν υπήρξε ένας ήρωας κοινής αποδοχής στην εποχή του. Η ίδια η πολλαπλότητα των αναφορών, των πηγών, των δραστηριοτήτων, προκάλεσαν έχθρες, αντιθέσεις και αμφισβητήσεις. Και μόνον η λαϊκή παράδοση και το μαρτύριό του θα τον επιβάλουν στην κοινή συνείδηση ως αδιαμφισβήτητο πρόδρομο της επανάστασης και θα υποχρεώσουν τις επικρίσεις εναντίον του να σιγήσουν σταδιακώς, ή να μεταστραφούν σε απόπειρες αλλοίωσης της φυσιογνωμίας και της δράσης του.
Η φυσιογνωμία και το έργο του Ρήγα, ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια μετά τον θάνατό του, θα προκαλέσουν μεγάλες διαμάχες και αντιθέσεις, στον βαθμό μάλιστα που η δημοκρατική και φιλογαλλική ιδεολογία του τον είχε οδηγήσει σε αντίθεση με ένα μεγάλο μέρος της εκκλησιαστικής ιεραρχίας, που εκείνη την περίοδο, ακολουθώντας τη ρωσική πολιτική και την Αικατερίνη, στρέφεται εναντίον των Γάλλων και των οπαδών των.
Ένα ανέφικτο και ακραίο εγχείρημα;
Οι πλέον ήπιες αντιρρήσεις εκκινούν από εκείνους που, όπως ο Φιλήμων, θεωρούσαν τα σχέδιά του εξωπραγματικά και φτάνουν στις ανοικτές καταγγελίες και επικρίσεις όπως εκείνες του Πατριαρχείου, του Αθανασίου Παρίου και του Κύριλλου Λαυριώτη. Γράφει ο Φιλήμων:
Ὁ Ῥή­γας Φε­ραῖ­ος συλ­λαμ­βά­νει εἰς τὴν ἐ­πο­χὴν αὐ­τὴν τὴν με­γά­λην ἰ­δέ­αν πε­ρὶ τῆς Ἑλ­λη­νι­κῆς Ἐ­λευ­θε­ρί­ας, ἐν­δί­δων ὡ­σε­πι­το­πλεῖ­στον εἰς τάς σπερ­μο­λο­γί­ας τῶν δι­ε­σπαρ­μέ­νων Ἀ­πο­στό­λων τοῦ Να­πο­λέ­ον­τος. Με­γα­λό­φρων καὶ ἐ­πι­χει­ρη­μα­τί­ας, ἀλλ΄ ὄ­χι τό­σον σκε­πτι­κὸς καὶ κρυ­ψί­νους· κά­το­χος γνώ­σε­ων πολ­λῶν καὶ ζω­η­ρὸς εἰς τὸ πνεῦ­μα, ἀλ­λ’ ἐ­πι­πό­λαι­ος ἐ­ξε­τα­στὴς τῶν πραγ­μά­των καὶ μᾶλ­λον τῆς κα­τα­στά­σε­ως τοῦ Ἔ­θνους του: ὁ Ῥή­γας φαί­νε­ται μᾶλ­λον ὁ Ἄν­θρω­πος καὶ ὄ­χι ὁ Ἀρ­χη­γὸς1. [ ]
Η επιφυλακτική αυτή στάση του Φιλήμονος, ο οποίος ανήκε μάλλον στο φιλορωσικό κόμμα, στηρίζεται τόσο στις αμφιβολίες του για οποιαδήποτε πιθανή ενέργεια του Ναπολέοντος, η οποία εξάλλου θα συναντούσε την αντίδραση της Ρωσίας και της Αγγλίας, όσο και, κυρίως, στο απαράσκευο των Ελλήνων: «Κρί­νον­ται ἀμ­φί­βο­λα πο­λὺ τὰ ἀ­πο­τε­λέ­σμα­τα τῆς ἀ­μέ­σου με­τα­βά­σε­ως τοῦ Ῥή­γα εἰς τὴν Ἑλ­λά­δα». Επιπλέον, και αυτό είναι χαρακτηριστικό για την εικόνα του Ρήγα που είχε επιβληθεί,  και όχι μόνο στο ευρύτερο κοινό, «ποίαν ἐδύνατο να ἐπιτύχει πρόοδον ὁ Ρήγας κεκηρυγμένος κατὰ τοῦ Ἱερατείου καὶ τῶν Προεστώτων: τὰ δύο ἐλαστικώτερα ὄργανα καὶ τὰ σημαντικώτερα στοιχεῖα τοῦ ἔθνους;»2 Έτσι ο Ρήγας είχε να αντιμετωπίσει τη φήμη που τον χαρακτήριζε άθεο και υπέρ το δέον ριζοσπαστικό, ταυτίζοντας ex post τις απόψεις του με εκείνες του Ανώνυμου της Ελληνικής Νομαρχίας.
Όμως ο Φιλήμων γράφει εκ του ιστορικού ασφαλούς, με απόσταση δεκαετιών, ενώ αντίθετα, όπως δείχνουν όλα τα δεδομένα της εποχής, μια γαλλική ενέργεια εναντίον της Τουρκίας δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί, ιδιαίτερα αφού αυτή θα οδηγηθεί σε συμμαχία με τους Ρώσους και τους Άγγλους, μετά την εκστρατεία του Ναπολέοντα προς την Αίγυπτο και τις κινήσεις του για κατάληψη της Συρίας. Ο Βοναπάρτης, εξάλλου, στις αναμνήσεις του από την Αγία Ελένη, θα γράψει το 1816:
Η Ελλάδα περιμένει έναν ελευθερωτή. Θα ήταν ένα ωραίο στεφάνι δόξας! Θα έγραφε το όνομά του εσαεί μαζί με εκείνα του Ομήρου, του Πλάτωνα, του Επαμεινώνδα! Πιθανώς δεν βρέθηκα πολύ μακριά από κάτι τέτοιο. Όταν, κατά την εκστρατεία μου στην Ιταλία, έφτασα στις ακτές τις Αδριατικής, έγραψα στο Διευθυντήριο πως είχα μπροστά στα μάτια μου το βασίλειο του Αλεξάνδρου… 3
Το 1798, το Γαλλικό Διευθυντήριο συγκροτεί μια ειδική υπηρεσία επιφορτισμένη να διευθύνει ή να κατοπτεύει μια πιθανή εξέγερση στην Ελλάδα και την εγκαθιστά στην Αγκόνα, στην οποία συμμετέχει και ο Κώστας Σταμάτης, ο οποίος είχε χρηματίσει μυστικός πράκτορας της Δημοκρατίας και Γενικός Πρόξενος της Γαλλίας στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, και ο οποίος προσπαθεί με κάθε τρόπο να πείσει το Διευθυντήριο για την ανάγκη μιας γαλλικής επέμβασης στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια, μέσα στις συνθήκες της εποχής, δεν έμοιαζε εντελώς απίθανη μια γαλλική κίνηση.
Όσο δε για τις κατά της θρησκείας και των προεστών αντιλήψεις του, αυτές δεν συνάγονται από κάποια πραγματικά δεδομένα, αλλά ανταποκρίνονται μάλλον σε όσα αστήρικτα κυκλοφορούσαν για τον Ρήγα, καθώς και ως συμπεράσματα από τις απόψεις οπαδών του, όπως του Ανωνύμου της Νομαρχίας. Ο Δημήτριος Καραμπερόπουλος, που έχει διερευνήσει ενδελεχώς το σχετικό ζήτημα, αναφέρει για τη στάση του απέναντι στην Ορθοδοξία:
1.     Στον πρόλογο του λογοτεχνικού του βιβλίου, Σχολείον των ντελικάτων εραστών, Βιέννη 1790, [ ] ο Ρήγας γράφει ότι ο γάμος είναι «μυστήριον», όπως πιστεύει η Ορθόδοξη Εκκλησία.
2.     Στο βιβλίο του Φυσικής απάνθισμα, Βιέννη 1790, [ ] μνημονεύει τη Θεία Γραφή και χρησιμοποιεί τον όρο «ο μέγας δημιουργός» (σελ. 29, 55). [ ] «Κατά την Θείαν Γραφήν το νερόν, ήτοι η θάλασσα, εκτίσθη πρώτον, και δεν επιδέχεται αμφιβολίαν πως την αλάτισεν ευθύς ο μέγας δημιουργός, καθώς είναι έως τώρα». [ ]  Στο έκτο κεφάλαιο «Περί Ηλίου»: «πλην απ’ αυτά όλα δεν ιξεύρομεν τίποτες δια αληθινόν, εις τον μέγαν δημιουργόν τα πάντα είναι εύκολα, και οι άνθρωποι δεν αμαρτάνουν αν ερευνούν το αποτέλεσμα και τον λόγον του, ο οποίος είναι πολλά μακρυά από την περιωρισμένην διάνοιάν τους» (σελ. 40). Επίσης, σε άλλα σημεία, [ ] γράφει, «Ημείς ιξεύρομεν πως η Θεία πρόνοια δεν έκαμε πράγμα περιττόν εις τον κόσμον» (σελ. 158), «εις το πλάγι της μήτρας παρατηρούν οι ανατόμοι ένα μικρόν σακουλάκι (=ωοθήκη) μέσα εις το οποίον ο δημιουργός του παντός έβαλεν ένα κάποιον αριθμόν μικρών αυγών (=ωαρίων)» (σελ. 146). [  ] Ακόμη χαρακτηριστικά παρατηρεί για τη σοφία του Δημιουργού «Οθεν ας φωνάξωμεν όλοι ομού, Κύριε τα έργα σου είναι μεγάλα και πολλά, πάντα εν σοφία εποίησας και έργα των χειρών σου εισίν οι ουρανοί» (σελ. 107).
3.  [ ] Β). Ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο των πεποιθήσεων του Ρήγα αποτελεί το γεγονός ότι στην Επαναστατική του Προκήρυξη δεν μεταφράζει τον όρο «Suprême Être» «Υπέρτατο Ον» του γαλλικού κειμένου, όρο τον οποίο ο Ρήγας γνώριζε, διότι στη μετάφραση του βιβλίου του Νέος Ανάχαρσις, Βιέννη 1797, σελ. 268, τον αναγράφει. Αν ήταν αντίθετος στην ορθόδοξη πίστη μάλλον τον όρο αυτόν θα τον ανέγραφε και ίσως θα τον είχε ιδιαίτερα τονίσει στην Επαναστατική του Προκήρυξη. Γ). Επίσης στην Επαναστατική Προκήρυξη ο Ρήγας καταχωρίζει μία πολύ σημαντική φράση, η οποία δείχνει τη φιλοσοφική του θέση [  ] τα «φυσικά δίκαια» του ανθρώπου, σύμφωνα με τη φυσιοκρατική αντίληψη, έχουν πηγή τη Φύση, ενώ αντίθετα ο Ρήγας σημειώνει ότι «θεόθεν», από τον Θεό έχουν την αρχή τους. Συγκεκριμένα γράφει για «τα ιερά και άμωμα δίκαια, οπού θεόθεν τω εχαρίσθησαν διά να ζήση ησύχως επάνω εις την γην». [  ] Δ). [  ] Στο Παράρτημα της Νέας Πολιτικής Διοικήσεως ο Ρήγας γράφει: «Η σημαία οπού βάνεται εις μπαϊράκια και παντιέρες της Ελληνικής Δημοκρατίας, είναι εν ρόπαλο του Ηρακλέους με τρεις σταυρούς επάνω...»
4. Ο Ρήγας, στον επαναστατικό παιάνα Θούριος συχνά γράφει για τον Σταυρό, όπως στον στιχ. 22 «να κάμωμεν τον όρκο επάνω στον Σταυρόν», τονίζοντας εδώ ότι ο όρκος στον Θούριο δίνεται από τους επαναστατημένους ραγιάδες φανερά, δημόσια, κι όχι κρυφά, όπως στις τεκτονικές και άλλες μυστικές εταιρείες. [ ]   Επίσης στον στιχ. 109 γράφει «ψηλά στα μπαϊράκια σηκώστε τον Σταυρόν», ενώ στον στιχ. 123 αναφωνεί ότι πρέπει «να λάμψη ο Σταυρός».
5.  Στην άλλη του ποιητική σύνθεση, τον Ύμνο Πατριωτικό, στη στροφή 14 τονίζει ότι απαραίτητο στοιχείο για τη νίκη των σκλαβωμένων είναι ο Σταυρός, η πίστη, η αγωνιστικότητα και τα πολεμοφόδια, συνοψίζοντας κατ΄ αυτόν τον τρόπο τους παράγοντες της νίκης:
«Σταυρός, η πίστις και καρδιά,/δουφέκια και καλά σπαθιά,
γκρεμίζουν Τυραννίαν /τιμούν Ελευθερίαν
οπ’ έδωκεν ο Πλάστης /στο δουνιά, μπρε παιδιά».
Ομοίως, στη στροφή 40, ο Ρήγας αναφωνεί για τον Σταυρό: «Να λάμψη πάλιν ο Σταυρός».
Ακόμη, στη στροφή 13 του Ύμνου Πατριωτικού, χρησιμοποιεί τον όρο «ορθόδοξος χριστιανός» [ ]:
«Όποιος λοιπόν είναι καλός / κι ορθόδοξος χριστιανός
με τ’ άρματα στο χέρι / ας δράμει σαν ξεφτέρι
το Γένος του να σώση / με χαρά μπρε παιδιά».
6.  Ενδιαφέρον επίσης έχει να δούμε τρία χαρακτηριστικά σημεία από τα ανακριτικά έγγραφα περί Ρήγα και των συντρόφων του [  ].
Ο Ρήγας, στην κατάθεσή του κατά την ανάκριση, μιλάει για τη σωτηρία της ψυχής του, αντίληψη καθαρά χριστιανική. Συγκεκριμένα σημειώνεται ότι «ο Ρήγας ομολογεί ότι πάντοτε επεθύμει την απελευθέρωση της Ελλάδος από του τουρκικού ζυγού και δη ότι μετά την σωτηρίαν της ψυχής του τούτο έχει ως πρώτον πόθον να ίδη εκδιωκόμενους τους Τούρκους από της Ελλάδος» (Αιμ. Λεγράνδ, 2000, σελ. 650).
Μία άλλη χαρακτηριστική περίπτωση είναι εκείνη του αυτοτραυματισμού του Ρήγα, όταν είχε συλληφθεί και κρατούνταν στην Τεργέστη πριν από τη μεταφορά του στη Βιέννη. Τότε του παρασχέθηκε η ιατρική βοήθεια, αλλά επιπλέον ζήτησε και είχε την πνευματική βοήθεια και παραμυθία από τον Έλληνα εφημέριο της Εκκλησίας της Τεργέστης, ο οποίος τον επισκέφθηκε στην κρίσιμη κατάσταση της υγείας του (Κ. Αμάντου, σελ. 83, 135 και 141).
Ακόμη σημειώνουμε ότι στα πράγματα που καταγράφηκαν κατά τη σύλληψη του Ρήγα στην Τεργέστη, τον Δεκέμβριο του 1797, εκτός των άλλων ο Ρήγας είχε και «δέκα ελληνικά αντίτυπα της Καινής Διαθήκης» (Κ. Αμάντου, σελ. 145-149).
Σε ό,τι αφορά δε στην περί «προεστώτων» αναφορά του Φιλήμονα, αυτή δεν εδράζεται κυριολεκτικώς πουθενά, δοθέντος ότι ο Ρήγας ήταν ο ίδιος γαιοκτήμονας και αρκετά εύπορος, παρά μόνο ίσως στις επαναστατικές διακηρύξεις περί ισονομίας, ισότητας και δημοκρατίας των επαναστατικών κειμένων του. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι από τις ίδιες ακριβώς αρχές διέπονταν τα πρώτα επαναστατικά Συντάγματα του ’21 και ότι οι προεστοί γενικά δεν καλόβλεπαν το δημοκρατικό πνεύμα της Φιλικής Εταιρείας. Εξάλλου η Εταιρεία του 1814 διέφερε πολύ από την μετά το 1818, όταν θα έχει αρχίσει η μαζική συμμετοχή και των «προεστώτων» σε αυτή. Κατά συνέπεια η συμμετοχή ή όχι των προυχόντων σε οποιοδήποτε επαναστατικό εγχείρημα θα κρινόταν σε βάθος χρόνου, εάν το επαναστατικό εγχείρημα του Ρήγα είχε αρχίσει να υλοποιείται, όπως ακριβώς συνέβη και με τη Φιλική Εταιρεία. Πάντως ο Ρήγας στον Θούριό του θα συμπεριλάβει και τους «προεστώτες», και μάλιστα τους ανώτερους, τους Φαναριώτες, σε εκείνους που υπέφεραν από την αυθαιρεσία των τυράννων, και έχασαν το ίδιο τους το κεφάλι, παρότι τους είχαν υπηρετήσει πιστά, όπως είχε συμβεί με τον Νικόλαο Μαυρογένη, τον οποίο ο ίδιος ο Ρήγας αποκαλεί «έκτρωμα της φύσης και ανάξιο ηγεμόνα της Βλαχίας», σε χειρόγραφη σημείωσή του στη Φυσική, βεβαίως πριν την εκτέλεση του Μαυρογένη.
Βεζύρης, δραγουμάνος, ἀφέντης κι᾿ ἂν σταθῇς
ὁ τύραννος ἀδίκως σὲ κάμνει νὰ χαθῇς.
Δουλεύεις ὅλ᾿ ἡμέρα, σὲ ὅ,τι κι᾿ ἂν σὲ πῇ,
κι᾿ αὐτὸς πασχίζει πάλιν, τὸ αἷμα σου νὰ πιῇ.
Ὁ Σοῦτζος, κι᾿ ὁ Μουρούζης, Πετράκης, Σκαναβῆς
Γκίκας καὶ Μαυρογένης, καθρέπτης, εἶν᾿ νὰ ἰδῇς.
Εξάλλου, μεταξύ 1720 και 1821, από τους πενήντα εννέα Φαναριώτες που κατέλαβαν κάποια ανώτατη θέση στην οθωμανική ιεραρχία, οι είκοσι γνώρισαν φρικτό θάνατο, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των υπολοίπων καθαιρέθηκε, εξορίστηκε, διώχθηκε, έχασε την περιουσία του. Πιο συγκεκριμένα, μεταξύ του 1701 και 1821, από τους είκοσι τέσσερις διερμηνείς του στόλου, οι δέκα θανατώθηκαν και οι τρεις εξορίστηκαν ή φυλακίστηκαν, ενώ, από τους είκοσι εννέα ηγεμόνες της Μολδοβλαχίας, οκτώ θανατώθηκαν και σχεδόν όλοι οι υπόλοιποι καταδιώχθηκαν με κάποιο τρόπο4. Ανάλογη ήταν η τύχη πολλών εκκλησιαστικών αξιωματούχων και προπαντός των πατριαρχών.
Ο Αθανάσιος Πάριος
και ο Κύριλλος Λαυριώτης
Το εγχείρημα του Ρήγα, καθώς και οι δραστηριότητες των οπαδών της Γαλλικής Επανάστασης, θα προκαλέσουν τις έντονες αντιδράσεις των οπαδών της Ρωσίας και της Εκκλησίας, που εκείνη την εποχή βρισκόταν κάτω από τη ρωσική επιρροή. Ο ελληνισμός και ιδιαίτερα τα ανώτερα στρώματα θα γνωρίσουν έναν διχασμό χωρίς καμία σύγκριση με το παρελθόν ή και τη μετέπειτα εποχή. Πρόκειται για τη στιγμή του παροξυσμού της αντιπαράθεσης μεταξύ διαφωτιστών/γαλλόφιλων και παραδοσιακών και/ ή ρωσόφιλων. Τότε, λίγο πριν τη δολοφονία του Ρήγα και των συντρόφων του, θα δημοσιευθεί η Πατρική Διδασκαλία, και σε απάντησή της η Αδελφική Διδασκαλία του Κοραή, ενώ θα λάβει χώρα η περίφημη «μάχη των φυλλαδίων» που εκτοξεύονται από τη μια και την άλλη πλευρά5. Σε αυτή τη σύγκρουση, που θα έχει ως πρωταγωνιστές τον Αθανάσιο Πάριο, από  τη μία πλευρά, και τον Αδαμάντιο Κοραή, από την άλλη, θα εμπλακεί ακόμα και η… σουλτανική Πύλη καθώς και το Πατριαρχείο και ο Γρηγόριος Ε΄.
Ο πρέσβυς της Αυστρίας στην Κωνσταντινούπολη είχε μια σατανική κυριολεκτικά έμπνευση, για να απεκδυθεί η Αυστρία της ευθύνης για τη δολοφονία των Ελλήνων αγωνιστών: προτείνει να απαγορευτεί η εξέταση των αιχμαλώτων από τον πασά του Βελιγραδίου και να παραδοθούν στα χέρια του Πατριαρχείου και έτσι να καταστήσει τους Έλληνες άμεσα υπεύθυνους για τον αναπόφευκτο θάνατό τους. Το στρατήγημα δεν θα ευοδωθεί, αλλά είχε ήδη σταλεί το μήνυμα στο Πατριαρχείο πως το ζήτημα του Ρήγα και των «γαλλικών ιδεών» αποτελούσε ένα θέμα-φωτιά για τον ελληνισμό.
Το καλοκαίρι του 1798, την ίδια ακριβώς περίοδο που τα στρατεύματα του Ναπολέοντα φθάνουν στην Κέρκυρα, και ένα μήνα μετά τον στραγγαλισμό του Ρήγα και των συντρόφων του, ο σουλτάνος καλεί εγγράφως τον νέο πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄ να επαγρυπνεί για την «εὐ­τα­ξί­α τοῦ μι­λε­τί­ου» του, και να αποκαλύπτει όσους αντιστρατεύονται την Υψηλή Πύλη για να τιμωρηθούν: «νὰ μᾶς δη­λο­ποι­ῇς πε­ρὶ τῆς παι­δεί­ας [τιμωρίας] των», και μάλιστα τονίζει απειλητικά πως πρέπει να «σπεύδῃ» να τους αποκαλύπτει:
Σὺ ὁ πα­τριά­ρχης τῶν Ρω­μαί­ων Κων­σταν­τι­νου­πό­λε­ως […], δή­λου ὄν­τος ὅ­τι, κα­θὸ πα­τριά­ρχης, ἔ­χεις ἐν­τε­λῆ πρό­νοι­αν καὶ προ­στα­σί­αν εἰς ὅ­λους τοῦ γέ­νους σου, νὰ ἐ­πι­με­λῆ­σαι ἄ­κρως καὶ νὰ φρον­τί­ζῃς ἀ­δι­α­λεί­πτως εἰς τὸ νὰ συ­νά­γῃς μέ­σα πε­ρι­ποι­η­τι­κά τῆς εὐ­τα­ξί­ας τοῦ μι­λε­τί­ου σου καὶ νὰ μὴ λεί­πῃς μὲ συμ­βου­λὰς καὶ πα­ραι­νέ­σεις νὰ δι­δά­σκῃς πάν­τας τοὺς βα­σι­λι­κοὺς ρα­γιά­δες τὰ τῆς ὑ­πα­κο­ῆς των χρέ­η· καὶ τοὺς μὲν κα­τὰ τὰς συμ­βου­λὰς σου δι­ά­γον­τας νὰ θε­ρα­πεύ­ῃς, διὰ δὲ τοὺς τῇ ὑ­ψη­λῇ θε­λή­σει ἐ­ναν­τία πράτ­τον­τας νὰ μᾶς δη­λο­ποι­ῇς πε­ρὶ τῆς παι­δεί­ας των˙ καὶ ὅ­σα ἤ­θε­λον κά­μει χρεί­α δη­λώ­σε­ως, νὰ σπεύ­δῃς εἰς τὴν πε­ρὶ τού­του δή­λω­σιν6.
Ο πατριάρχης, αμέσως μετά, θα αποστείλει μία πατριαρχική εγκύκλιο στην οποία θα τονίζει  την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η «γαλλική λύμη»:
Οὐκ ἐπαυσάμεθά ποτὲ, ἐξ ὅτου διεσπάρη ἡ γαλλικὴ ἐκείνη λύμη ἀπὸ τοῦ να γράφωμεν καὶ να συμβουλεύωμεν... ὁποῦ να μὴν τύχῃ τις τῶν πιστῶν καὶ ὀρθοδόξων χριστιανῶν ἀπατηθῇ... καὶ δελεασθῇ μὲ τὸ σατανικὸν ἐκεῖνο δελέασμα... ἡ τοιαύτη λύμη εἶναι, μὲ τὸ πρόσχημα τῆς ἐλευθερίας, ἀνταρσία καὶ εἰς αὐτὸν τὸν Θεὸν καὶ προφανὴς ἀθεΐα7.
Τέλος, μερικούς μήνες μετά τον στραγγαλισμό του Ρήγα Βελεστινλή και των ομοϊδεατών του στο Βελιγράδι, ο Πατριάρχης, σε επιστολή του, την 1η  Δεκεμβρίου 1798, προς τον Μητροπολίτη Σμύρνης Άνθιμο, καταδικάζει το Σύνταγμα του Ρήγα:
Διὰ τῆς πα­ρού­σης ἡ­με­τέ­ρας πα­τρι­αρ­χι­κὴς ἐ­πι­στο­λῆς δη­λο­ποι­οῦ­μεν τῇ ἀρ­χι­ε­ρω­σύ­νῃ σου, ὅ­τι συ­νέ­πε­σεν εἰς χεῖ­ρας ἠ­μῶν ἕν σύν­ταγ­μα εἰς μί­αν κόλ­λαν χαρ­τὶ ὁ­λό­κλη­ρον, με­γά­λην, εἰς ἁ­πλὴν φρά­σιν ῥω­μα­ϊ­κήν, ἐ­πι­γρα­φό­με­νον “νέ­α πο­λι­τι­κὴ δι­οί­κη­σις τῶν κα­τοί­κων τῆς Ῥού­με­λης τῶν μι­κρῶν ἐν τῇ με­σο­γεί­ῳ νή­σων καὶ τῆς Βλα­χομ­πο­γδα­νί­ας” καὶ ἀ­νε­μνή­σθη­μεν τοῦ ποι­μαν­τι­κοὺ χρέ­ους. Καὶ διὰ τοῦ­το γρά­φο­μεν τῇ ἀρ­χι­ε­ρω­σύ­νῃ σου να ἐ­πα­να­γρυ­πνῆς, εἰς ὅ­λα τὰ μέ­ρη τῆς ἐ­παρ­χί­ας σου μὲ ἀ­κρι­βεῖς ἐ­ρεύ­νας καὶ ἐ­ξε­τά­σεις, ὅ­ταν ἐμ­φα­νι­σθῆ τοι­οῦ­τον σύν­ταγ­μα, ὡς ἄ­νω­θεν, εἰς τύ­πον ἢ χει­ρό­γρα­φον, να συ­νά­ξῃς πάν­τα τὰ δι­α­σπει­ρό­με­να, καὶ να τὰ ἐ­ξα­πο­στέλ­λῃς εἰς ἡ­μᾶς ἐν τά­χει, μὴ ἐ­πι­μέ­νων τὰ πλεί­ο­να, ἀλ­λ’ ἀ­μέ­σως ὅ­σα ἂν ἐμ­πί­πτω­σι κα­τὰ μι­κρὸν να ἐ­ξα­πο­στέλ­λῃς. [  ]
Ὅ­θεν ἐν­τελ­λό­με­θα σοὶ σφο­δρῶς να ἐ­γρη­γο­ρῆς ὅ­λαις δυ­νά­με­σιν, ἐν πᾶ­σι τοῖς μέ­ρε­σι τῆς ἐ­παρ­χί­ας σου, καὶ κώ­μαις καὶ χω­ρί­οις πα­ρα­λί­οις καὶ με­σο­γεί­οις, να μὴν πα­ραμ­πέ­σῃ τοι­οῦ­τον σύν­ταγ­μα εἰς ἀ­νά­γνω­σιν τῷ χρι­στι­α­νι­κῷ ἐμ­πι­στευ­θέν­τι σοι λα­ῷ, ὅ­περ να μὴν ἐμ­φα­νι­σθῇ πρῶ­τον τῇ ἀρ­χι­ε­ρω­σύ­νη σου, ὅ­τι πλῆ­ρες ὑ­πάρ­χει σα­θρό­τη­τος ἐκ τῶν θο­λε­ρῶν αὐ­τοῦ ἐν­νοι­ῶν, τοῖς δόγ­μα­σι τῆς ὀρ­θο­δό­ξου ἡ­μῶν πί­στε­ως ἐ­ναν­τι­ού­με­νον8.
Πάντως είναι χαρακτηριστικό πως η πατριαρχική επιστολή δεν αναφέρεται στον συγγραφέα του και τον τραγικό του θάνατο, ένδειξη τουλάχιστον μιας προσπάθειας να αποφύγει να πάρει θέση για τα γεγονότα που οδήγησαν στον θάνατό του.
Αντίθετα, ο Αθανάσιος Πάριος, στον λίβελο Νέος Ραψάκης, τον οποίον έγραψε ως απάντηση στην Αδελφική Διδασκαλία του Κοραή, όχι μόνο καταγγέλλει την «ἀν­τί­θε­ον σκευ­ω­ρί­α» του Ρήγα και των συντρόφων του και χαιρετίζει την παράδοση «εἰς τὸ πῦρ» των επαναστατικών κειμένων, αλλά επιχαίρει διότι  «μά­χαι­ραν εὗ­ρον μι­σθὸν τοῦ πα­ρα­λό­γου ζή­λου αὐ­τῶν», καταδεικνύοντας πως η αντιδραστική μετεξέλιξη ενός μέρους της Εκκλησίας και των παραδοσιοκεντρικών, σε μια στιγμή όξυνσης της αντιπαράθεσής τους με το διαφωτιστικό στρατόπεδο, οδηγούσε σε ανοικτή εθελοδουλία και προσχώρηση στο στρατόπεδο του τυράννου:
Δὲν ἠμ­πο­ρεῖ τι­νὰς νὰ ἀρ­νη­θῇ, ὅ­τι τὰ πά­θη καὶ αἱ θλί­ψεις καὶ τὰ βά­σα­να, ὁ­ποὺ πά­σχουν οἱ ἀ­δελ­φοί μας χρι­στια­νοὶ ὑ­πο­κά­τω εἰς τὸν ζυ­γὸν τῶν νῦν κρα­τούν­των, εἶ­ναι καὶ πολ­λὰ καὶ πι­κρά, καὶ δει­νὰ καὶ ὑ­πέρ­δει­να. Εἶ­ναι τοῦ­το ὁ­μο­λο­γού­με­νον, καὶ συμ­πά­σχο­μεν τοῖς πά­σχου­σι καὶ συ­στε­νά­ζο­μεν τοῖς στε­νά­ζου­σι, κα­τὰ τὸν θεῖ­ον Παῦ­λον, ὁ­ποὺ προ­στά­ζει λέ­γων «χαί­ρειν με­τὰ χαι­ρόν­των καὶ κλαί­ειν με­τὰ κλαι­όν­των» καὶ πά­λιν «εἴ­τε πά­σχει ἓν μέ­λος, συμ­πά­σχει πάν­τα τὰ μέ­λη».
Ταῦ­τα ἴ­σως δι­α­νο­ού­με­νοι κά­ποι­οι ἀ­πὸ τοὺς ἐ­δι­κούς μας ὁ­μο­γε­νεῖς, καί, τρό­πον τι­νά, ζή­λῳ δι­α­πύ­ρῳ κι­νού­με­νοι ὑ­πὲρ τῆς ἐ­λευ­θε­ρί­ας τοῦ Γέ­νους, φι­λό­σο­φοι μᾶλ­λον ὄν­τες ἢ φι­λό­χρι­στοι, καὶ φι­λά­δελ­φοι μᾶλ­λον ἢ φι­λό­θε­οι, καὶ μᾶλ­λον γη­ϊ­νό­φρο­νες ἢ οὐ­ρα­νό­φρο­νες, τρό­πον ἐ­ξεῦ­ρον τῆς τῶν ὅ­λων ἐ­λευ­θε­ρί­ας, ὄ­χι τί­μιον καὶ χρι­στι­α­νι­κὸν καὶ χρι­στια­νοῖς πρέ­πον­τα, ἀλ­λὰ βαρ­βα­ρι­κὸν τῳ­όν­τι καὶ βαρ­βά­ροις πρέ­πον­τα. Τίς καὶ ποῖ­ος οὗ­τος; Βι­βλιά­ριον ἐ­ξέ­δω­καν, Ρό­πα­λον τοῦ Ἡ­ρα­κλέ­ους αὐ­τὸ ὀ­νο­μά­σαν­τες, οἱ ἑλ­λη­νό­φρο­νες· βι­βλί­ον δη­λα­δὴ διεγερ­τι­κόν, ἐ­ρε­θι­στι­κόν, πα­ρα­κι­νη­τι­κόν, ὥ­στε πάν­τες οἱ ἁ­παν­τα­χοῦ χρι­στια­νοί, ἐν ρη­τῇ ἡ­μέ­ρᾳ, νὰ δεί­ξουν τοῦ Ἠ­ρα­κλέ­ους τὴν ἀλ­κὴν ἐ­ναν­τί­ον τῶν τυρ­ρα­νούν­των αὐ­τούς, καὶ τὰ ἑ­ξῆς· ὁ­ νο­ῶν νο­εί­τω. Ἡ θεί­α Πρό­νοι­α ἠ­λέ­η­σε τὸ γέ­νος τῶν χρι­στια­νῶν, καί, προ­τοῦ νὰ δι­α­δο­θοῦν εἰς τὸν κό­σμον ἐ­κεῖ­να τὰ κακέμ­φα­τα ρό­πα­λα, ἔ­κα­με καὶ ἐ­φα­νε­ρώ­θη ἡ ἀν­τί­θε­ος αὕ­τη σκευ­ω­ρί­α, καὶ πα­ρε­δό­θη­σαν εἰς τὸ πῦρ˙ καὶ οἱ κα­τὰ τῶν ἰ­δί­ων δε­σπο­τῶν τὴν κοι­νὴν καὶ και­νὴν εὐ­τρεπί­σαν­τες μά­χαι­ραν, μά­χαι­ραν εὗ­ρον μι­σθὸν τοῦ πα­ρα­λό­γου ζή­λου αὐ­τῶν.
Ἡ ἁ­γί­α Ἐκ­κλη­σία, ταῦ­τα μα­θοῦ­σα, καὶ φρί­ξα­σα ἐ­πὶ τῷ και­νῷ καὶ ὀ­λε­θρί­ῳ τού­τῳ ἀ­κού­σμα­τι, ἔ­τι δὲ καὶ ἐ­πι­τα­γὴν λα­βοῦ­σα, ἐ­ξέ­δω­κεν εἰς τὸ κοι­νόν, διὰ τί­νος ἀ­δελ­φοῦ, ὡ­σὰν ἕ­να σω­τή­ριον ἀν­τί­δο­τον πρὸς τὴν ὀ­λέ­θριον ἐ­κεί­νην προ­τρο­πήν, μί­αν πα­τρι­κὴν καὶ ἀ­δελ­φι­κὴν πα­ραί­νε­σιν, εἰς τοὺς ἁ­παν­τα­χοῦ χρι­στια­νούς, κη­ρύτ­του­σαν τοῖς πά­σι καὶ λέ­γου­σαν: ἀ­δελ­φοί, στῶ­μεν κα­λῶς˙ ὅ­τι, πρῶ­τον μέν, μί­α τοια­ύτη πρᾶ­ξις εἶ­ναι ἀ­πὸ μιᾶς ἀ­πη­γο­ρεύ­με­νη ἀ­πὸ τοὺς θεί­ους νό­μους εἰς τοὺς μα­θη­τᾶς τοῦ Χρι­στοῦ˙ δεύ­τε­ρον δέ, ὅ­τι καὶ σφό­δρα ἐ­πι­κίν­δυ­νον ἦ­τον καὶ εἶ­ναι εἰς ὅ­λον τὸ γέ­νος τῶν Χρι­στια­νῶν, ὅ­σοι ζοῦν ὑ­πο­κά­τω εἰς τού­την τὴν ἐ­πι­κρά­τειαν, ἕ­να τοι­οῦ­τον τόλ­μη­μα· καὶ πρέ­πει νὰ τὸ ὁ­μο­λο­γή­σῃ, ὅ­ποι­ος δὲν εἶ­ναι στε­ρη­μέ­νος παν­τα­πά­σιν ἀ­πὸ συλ­λο­γι­στι­κὴν δύ­να­μιν9.
Το κείμενο του Παρίου, που γράφτηκε στα 1805, είναι αξιοπρόσεκτο για πολλούς λόγους. Κατ’ αρχάς έχει γραφτεί σε μία περίοδο κατά την οποία έχει χαλαρώσει η αντίθεση με τη Γαλλική Επανάσταση, δεδομένου ότι η Γαλλία πλέον κυβερνάται από αυτοκράτορα, γι’ αυτό και απουσιάζουν σχεδόν παντελώς οι αναφορές στη Γαλλία και τις «γαλλικές ιδέες».
Το κείμενο αποτελεί μια καθυστερημένη και κατόπιν εορτής απάντηση στην Αδελφική Διδασκαλία και τον Αδαμάντιο Κοραή. Κατόπιν εορτής, διότι ο Πάριος και οι απόψεις του ηττώνται σε όλα τα μέτωπα. Η ίδια η επίσημη Εκκλησία και το Πατριαρχείο βρίσκονται κάτω από την πνευματική καθοδήγηση του αρχιεπισκόπου Εφέσσου Διονύσιου Καλλιάρχη και του Δημητρίου Μουρούζη, γνωστών φίλων των διαφωτιστών, ο Βενιαμίν Λέσβιος θα έχει κερδίσει τη μάχη ενάντια στον Πάριο και τον Βουλησμά, ο Δωρόθεος Πρώιος, ο αντίπαλός του από τη Σχολή της Χίου, θα έχει οριστεί σχολάρχης της Μεγάλης του Γένους Σχολής ήδη από το 1804. Η εποχή του θριάμβου του Παρίου, συνδεδεμένη σχεδόν αποκλειστικά με την περίοδο της αντιπαράθεσης της Εκκλησίας και της Ρωσίας με τη Γαλλική Επανάσταση (1792-1802/1803), το κύκνειο άσμα της οποίας υπήρξε ο λίβελος εναντίον των «φιλοσόφων», που εξέδωσε κατά το  180210, έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί, ενώ η νεωτερίζουσα Σχολή των Κυδωνιών, με επικεφαλής τον μισητό Βενιαμίν, θα υποσκελίσει τη Σχολή της Χίου, την οποία ο Πάριος συνέχιζε να σχολαρχεί παρά τα 84 χρόνια του11.
Η αλλαγή του κλίματος γίνεται αισθητή ακόμα και από τον εξαιρετικά ισχυρογνώμονα Πάριο, ο οποίος αρχίζει τον λίβελό του αναγνωρίζοντας ότι «τὰ πά­θη καὶ αἱ θλί­ψεις καὶ τὰ βά­σα­να» των Ελλήνων κάτω από τον τουρκικό ζυγό: «εἶ­ναι καὶ πολ­λὰ καὶ πι­κρά, καὶ δει­νὰ καὶ ὑ­πέρ­δει­να». Εν συνεχεία, αναγνωρίζει τις καλές προθέσεις των πατριωτών, «κά­ποι­οι…. ὁ­μο­γε­νεῖς, καί, τρό­πον τι­νά, ζή­λῳ δι­α­πύ­ρῳ κι­νού­με­νοι ὑ­πὲρ τῆς ἐ­λευ­θε­ρί­ας τοῦ Γέ­νους». Ωστόσο έσφαλαν, «ὄν­τες φι­λό­σο­φοι μᾶλ­λον ἢ φι­λό­χρι­στοι, καὶ φι­λά­δελ­φοι μᾶλ­λον ἢ φι­λό­θε­οι, καὶ μᾶλ­λον γη­ϊ­νό­φρο­νες ἢ οὐ­ρα­νό­φρο­νες». Πρόκειται για την πλέον σαφή ιδεολογική διάκριση μεταξύ των επαναστατών «διαφωτιστών» και «ουμανιστών» –του Ρήγα και των συντρόφων του– και των παραδοσιοκεντρικών –του Παρίου και των «κολλυβάδων»–, που συναντούμε σε κείμενο της εποχής, και  όχι μόνο στους λίβελους. Μέσα σε μία φράση οριοθετεί με ακρίβεια και ευστοχία τα στρατόπεδα: «Φιλόσοφοι» εναντίον «φιλοχρίστων», «φιλάδελφοι» εναντίον «φιλοθέων», «γηϊνόφρονες» εναντίον «ουρανοφρόνων». Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για διακρίσεις που θα συναντήσουμε και πάλι στον Ντοστογιέφσκι. Ο Πάριος δεν αρνείται στον αντίπαλό του, τον Ρήγα/Κοραή12, τη φιλοπατρία, τη φιλοσοφία, τη φιλάδελφο αλληλεγγύη και τη διάθεση του αγώνα, για ευτυχία επί της γης, αλλά, τις αξίες αυτές  καθ’ εαυτές. Και προτάσσει ένα ανταγωνιστικό σύστημα αξιών: τη «φιλοθεΐα» και την περιφρόνηση για τα εγκόσμια, απέναντι στον «ουμανισμό». Και τῳ όντι, αυτή η «ουμανιστική» επιλογή καταλήγει σε επιλογή «τρόπου ἐλευθερίας» βαρβαρικού «και βαρ­βά­ροις πρέ­πον­τα». Οι «ελ­λη­νό­φρο­νες», τους οποίους ο Πάριος αποδοκιμάζει, «ἐ­ξέ­δω­καν βι­βλιά­ριον, Ρό­πα­λον τοῦ Ἡ­ρα­κλέ­ους αὐ­τὸ ὀ­νο­μά­σαν­τες», –αναφερόμενος στα έργα του Ρήγα που είχαν ως σήμα της Ελληνικής Δημοκρατίας το ρόπαλο του Ηρακλέους– και καλούν τους Έλληνες «νὰ δεί­ξουν τοῦ Ἠ­ρα­κλέ­ους τὴν ἀλ­κὴν ἐ­ναν­τί­ον τῶν τυρ­ρα­νούν­των αὐ­τοὺς». Στο εξής ο συγγραφέας αποκαλύπτει ένα αντιδραστικό μένος εναντίον του Ρήγα και των επαναστατών: «Ἡ θεί­α Πρό­νοι­α ἠ­λέ­η­σε τὸ γέ­νος τῶν χρι­στια­νῶν, [ ] ἔ­κα­με καὶ ἐ­φα­νε­ρώ­θη ἡ ἀν­τί­θε­ος αὕ­τη σκευ­ω­ρί­α, καὶ πα­ρε­δό­θη­σαν εἰς τὸ πῦρ· καὶ οἱ κα­τὰ τῶν ἰ­δί­ων δε­σπο­τῶν τὴν κοι­νὴν καὶ και­νὴν εὐ­τρεπί­σαν­τες μά­χαι­ραν, μά­χαι­ραν εὗ­ρον μι­σθὸν τοῦ πα­ρα­λό­γου ζή­λου αὐ­τῶν.»
Όπως ήδη τονίσαμε, αναφερόμενοι στην ιδεολογία του Παρίου και των κολλυβάδων, αυτή είναι η βαθύτατη αντίφαση της κολλυβαδικής ιδεολογίας, ότι, στο μένος της εναντίον της διαφωτιστικής ιδεολογίας και της ευρωπαϊκής επανάστασης, οδηγείται όχι απλώς στη δικαιολόγηση της κοινωνικής ευταξίας και των «χριστιανικών αξιών» απέναντι στις κοσμικές αξίες, αλλά και στην απολογία της οθωμανικής εξουσίας και των εγκλημάτων της. Αυτή είναι ίσως και η κυριότερη αιτία για την ιδεολογική απαξίωση αυτού του ρεύματος και την αδυναμία του να παίξει έναν σημαντικό ιδεολογικό ρόλο ή και να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην κάποτε άκρατη δυτικολατρία ενός μέρους των διαφωτιστών.
Χαρακτηριστική περίπτωση ενός αντιπάλου των διαφωτιστών, του Ρήγα και της Γαλλικής Επανάστασης, που όμως επικροτεί την Επανάσταση του ’21 και μισεί τους Οθωμανούς, είναι εκείνη του μοναχού Κύριλλου Λαυριώτη, του Πατρέα.
Ο Κύριλλος  γνώρισε τον Ρήγα μια και έζησε στο Βουκουρέστι από το 1780/81 ως τον θάνατό του, στα 1829. Ερ­γαζόταν ως οικοδιδάσκαλος στα σπίτια των βογιάρων και έγραψε μια τερατώδη σε μέγεθος Ερμηνεία στην Αποκάλυψη, 5.256 χειρόγραφες σελίδες, δεμένες σε οχτώ τόμους, την οποία έχουν σχολιάσει ο Δυοβουνιώτης, ο Κορδάτος, ο Βρανούσης, ο Δημαράς κ. ά. και με την οποία ασχολήθηκε εκτενώς ο Αστέριος Αργυρίου, από το  έργο του οποίου  και οι περισσότερες πληροφορίες13. Παρότι έχει υποβάλει σε καταιγιστική κριτική το εγχείρημα του Ρήγα, όμως το όνομά του αναφέρεται ανάμεσα στα είκοσι ένα ονόματα που η αυστριακή ανάκριση θεώρησε μέλη της «συνωμοτικής εταιρείας του» εκτός Βιέννης, διότι βρέθηκε σε ιδιόχειρο κατάλογο του Ρήγα («αρχιμανδρίτης Κύριλλος ο Πατρεύς, Βουκουρέστι»), γεγονός που επιβεβαιώνει πως ο Ρήγας διατηρούσε κάποια σχέση μαζί του και οπωσδήποτε τον γνώριζε14.
Ο Κύριλλος τον επέκρινε για τρεις κυρίως λόγους: πρώτον διότι εξέδωσε μιαν «αφύσικον Φυσικήν», δηλαδή για το «διαφωτιστικό» του έργο. Κατά δεύτερον, διότι επεδίωκε την απελευθέρωση της Ελλάδας δίχως τη συνδρομή της θρησκείας και του «Χριστού», τρίτον διότι έδωσε βάση στις υποσχέσεις των ξένων και βιάστηκε («ἑσπούδασεν»), «ἀκαίρως καὶ ἀφρόνως»:
Ὁ­ρᾶ­τε κα­λῶς, προ­σέ­χε­τε ἀ­κρι­βῶς, λά­βε­τε πρό­νοι­αν ἐν ἐ­αυ­τοίς, μή πλά­νη πα­ραρ­ρύ­η­τε Ἐ­νε­τῶν ἤ Ἰ­σπα­νῶν ἤ Γερ­μα­νῶν ἤ Γάλ­λων ἤ Ἀγ­γλων ἤ καί αὐ­τῶν τῶν ὁ­μο­γε­νῶν ὑ­μίν Ρώσ­σων ἐ­παγ­γε­λί­αις τήν ἀρ­χαί­ων ὑ­μῶν βα­σι­λεί­αν ὄ­πλοις ἀ­να­κτή­σα­σθαι.­.. Μή τοί­νυν κλα­πῆ­τε τὰς φρέ­νας τοῖς λό­γοις αὐ­τῶν. Ἀ­να­τρέ­πον­ται ἄ­ρα πολ­λοί ἠ­μῶν ὄν­τες ἐ­λα­φροί καί ὀρ­νε­ώ­δεις, ἐ­φ’ ὄ­πλοις καί πλή­θε­σι στρα­τι­ω­τι­κῶν σω­μά­των καί ἱπ­πι­κή δυ­νά­μει τήν τόν Θη­ρός (Τούρ­κων) κα­τα­στρο­φήν γε­νή­σε­σθαι προσ­δο­κῶν­τες καί κα­τ’ αὐ­τοῦ ὑ­πα­λεί­φον­τες τούς κεί­με­νους ἡ­μᾶς, μᾶλ­λον δέ πα­ρο­ξύ­νον­τες· οἱ ἀ­πα­ξι­οῦν­ται ἡμᾶς, εὑ­ρί­σκον­τες ἀν­δρά­πο­δα αὐ­τοῦ κάλ­λι­στα, καί πί­ο­να ποί­μνια προ­σα­γο­ρεύ­ου­σιν ὡς αὐ­ταίς ταίς ἐ­μαυ­τοῦ ἀ­κο­αίς ἄ­κου­σας ἐκ πε­ρι­ου­σί­ας, ἠ­λε­ή­σαι τήν ἑ­αυ­τῶν πα­ρά­νοι­αν καί­τοι ἐ­πι­στα­μέ­νων ἄ­γαν ἀ­ψευ­δεῖς. Ὅ πε­πόν­θα­σιν ὁ δι­ε­φθαρ­μέ­νος τήν φρέ­να Ρή­γας καί οἱ πε­ρί αὐ­τόν ἀ­καί­ρως καί ἀ­φρό­νως σπου­δά­σαν­τες. Καί πρό γέ τού­των ἄλ­λοι συ­χνοί ἐ­πι­χει­ρή­σαν­τες μη­δέν μέ­γα ἤ μι­κρόν κα­τορ­θώ­σαν­τες, ἀλ­λά πρός τό κα­κῶς δρα­μείν, καί σφᾶς αὐ­τούς πα­ρέ­δω­σαν θα­νά­τω ἀ­σχή­μο­νι, τούς ὁ­μο­γε­νεῖς δέ πι­στούς με­γά­λοις πει­ρα­σμοίς καί ζημίαις ἐμβαλόντες15.
Και μάλιστα ο Ρήγας έδωσε βάση στον χειρότερο από τους ξένους, που δεν ήταν άλλος παρά ο «μέγας άθεος και πλάνος και τύραν­νος Ναπολέων, ο και Μποναπάρτης ονο­μαζόμενος». Πάντως, ο Κύριλλος καλεί τους αναγνώστες του να μη δίνουν βάση σε καμία ξένη δύναμη ούτε και σε αυτούς τους «ομογενείς Ρώσους». Αντίθετα, ο Κύριλλος θα υποστηρίξει χωρίς δισταγμούς την Επανάσταση του ’21 και το έργο της Φιλικής Εταιρείας:
Σε πολλά σημεία της «Ερμηνείας» του, ο Κύριλλος επαινεί και χειροκροτεί τους Ίβηρες (Γεωρ­γιανούς) που αγωνίζονται για να επανακτήσουν την ανεξαρτησία τους, ύστερα από την προσάρ­τηση της χώρας τους και της Εκκλησίας τους στη ρωσική αυτοκρατορία. Επαινεί και χειροκροτεί τους Σέρβους, που από μόνοι τους, χωρίς ξένη βοήθεια, αποφάσισαν να αγωνιστούν για να απαλ­λαγούν από τον τουρκικό ζυγό. Κι όταν στα 1821 ξεσπά η Ελληνική Επανάσταση, ο γέρος πια κα­λόγερος δεν βρίσκει λόγια για να επαινέσει τους συμπατριώτες του, τους άξιους αυτούς απογό­νους των αρχαίων Ελλήνων. Η καρδιά του ξεχείλιζε από χαρά, από θαυμασμό κι από περηφάνια για τα κατορθώματα τους. «Ὀ­λί­γαι χι­λιά­δες ὀρ­θο­δό­ξων», γρά­φει, «Ἑλ­λή­νων ἀ­πό­γο­νοι, ἄ­ο­πλοι, ἄ­νι­πτοι, πε­νέ­στα­τοι, κα­τε­σκλη­κό­τες ἐκ τῆς πε­νί­ας καί τῆς τυ­ραν­νι­κῆς δου­λεί­ας, ἀ­γύ­μνα­στοι τά πο­λε­μι­κὰ, γυ­μνη­τεύ­ον­τες, ἀ­νυ­πό­δυ­τοι, ἀ­νε­πι­στή­μο­νες, πάν­τη ἀ­γράμ­μα­τοι, ἄ­κρως χυ­δαί­οι, οὐ­δε­μί­αν κα­τα­φυ­γήν, οὐ­δέ ἀν­θρω­πί­νην βο­ή­θειαν ἔ­χον­τες, ἐ­γερ­θέν­τες τοῦ πο­λυ­χρο­νί­ου πτώ­μα­τος (τῆς δου­λεί­ας), τῇ τοῦ Χρι­στοῦ δυ­νά­μει ἀν­τι­στή­σον­ται καί τόν ἄ­καμ­πτον αὐ­τοῖν (των Τούρ­κων) και τυ­ραν­νι­κόν τρά­χη­λον κα­τα­πα­τή­σουν». Εκείνο επομένως που ο Κύριλλος κα­τηγορεί στον Ρήγα είναι ότι παραγνώρισε τη θεία βοήθεια και πίστεψε στη βοήθεια του άθεου Ναπολέοντα. Και με μια τέτοια πίστη κι ελπίδα ε­πιχείρησε το επαναστατικό του κίνημα και θέλησε να πα­ρασύρει και τον λαό16.
Ο Κύριλλος είχε γεννηθεί στην Πάτρα το 1741, ενώ το 1761 εισήλθε στη Μονή της Αγίας Λαύρας, όπου και τον συνέλαβαν οι Αλβανοί που λεηλατούσαν την Πελοπόννησο μετά τα Ορλωφικά, το 1770, και τον φυλάκισαν στο Ναύπλιο, από όπου απελευθερώθηκε μόλις το 1778-1779. Μετά, μέσω Κωνσταντινουπόλεως, βρέθηκε στο Βουκουρέστι όπου έζησε μέχρι τα βαθιά γεράματα, ως ιερομόναχος αρχικώς και αρχιμανδρίτης στη συνέχεια. Η σκληρή και απάνθρωπη αιχμαλωσία του, συνέπεια των Ορλωφικών, τον έκανε προφανώς να απορρίψει τελεσίδικα κάθε ιδέα επανάστασης υπό την καθοδήγηση των ξένων και να διαμορφώσει την άποψη πως οι ορθόδοξοι ραγιάδες μόνοι τους θα έπρεπε να απελευθερωθούν. Στο Βουκουρέστι θα ζει, όπως το περιγράφει ο ίδιος, σε άθλιες συνθήκες για μισό αιώνα σχεδόν, ως οικοδιδάσκαλος των γόνων των τοπικών βογιάρων, ενώ μοιάζει να μισεί βαθύτατα τόσο τους λογίους, που τον περιφρονούν, όσο και τους εμπόρους, τους Φαναριώτες, τους βογιάρους. Συνεπώς, απέναντι στον Ρήγα και την «τρυφηλή» ζωή του τρέφει ένα σχεδόν ταξικό μίσος, που τον τυφλώνει ακόμα περισσότερο στις κρίσεις απέναντί του.
Στην Ερμηνεία του στην Αποκάλυψη καταφέρεται εναντίον όλων σχεδόν των λογίων που γνώρισε. [ ] Τους κατηγορεί βέβαια γιατί τον περιφρονούν, αυτόν και τις ιδέες του, και γιατί ασπάζονται την άθεη επιστήμη των δυτικών. Τους κατηγορεί επίσης και κυρίως γιατί συχνά­ζουν στα παλάτια των ευγενών, Ελλήνων και Ρουμάνων. Και ο Κύριλλος επιτίθεται με μια αφάνταστη δριμύτητα εναντίον όλων αυτών των ευγενών, Φαναριωτών και βογιάρων, καθώς επίσης και εναντίον όλων των εμπόρων και των πλουσίων. Πιστεύει πως όλη αυτή η άρχουσα τάξη (οι έμπο­ροι, οι ηγεμόνες, οι διερμηνείς, οι μπογιάρηδες, οι σερδάροι, οι στόλνικοι, οι ποστέλνικοι κ.λπ.) ο­φείλει τη δύναμή της, τον πλούτο της και την ευγένειά της στη συνεργασία της με το οθωμανικό θη­ρίο. Και πως οι άνθρωποι αυτοί δεν επιθυμούν επ’ ουδενί λόγω μια οποιαδήποτε αλλαγή των πραγ­μάτων και πολύ περισσότερο την πτώση του Τούρκου τυράννου, που είναι ο προστάτης τους και ο ευεργέτης τους.
Ο Κύριλλος γνώριζε τον Ρήγα, [ ] ήξερε επίσης ότι ο Ρήγας εργαζόταν ως γραμματικός των αρχόντων του Βουκουρεστίου και πως ο ίδιος κατείχε αξιόλογη κτηματική περιουσία. Χωρίς αμφιβολία, για τον ρακένδυτο μοναχό, ο Βελεστινλής, γραμματικός και γαιοκτήμονας, ανήκε όχι μόνο στην κατηγορία των άθεων λογάδων, αλλά ακόμα στην κάστα των ε­θελόδουλων προυχόντων. Επομένως δεν μπορούσε να εξηγήσει την εθνεγερτική του δράση στη Βιέννη παρά ως παραπλάνηση. Ο Ρήγας είχε απατηθεί από τον πλάνο Βοναπάρτη. Κι από την εκδούλευσή του στους εθελόδουλους ορθόδοξους προύχοντες είχε περάσει στην υπηρεσία του άθε­ου τυράννου των Γάλλων17.

• Άρδην τ. 81
• Ιστορία
• 2010
• Καραμπελιάς, Γιώργος
• Ρήγας Φεραίος

• Προσθήκη νέου σχολίου

Ψυχολογία του Αθεϊσμού

Ψυχολογία του Αθεϊσμού

1. Friedrich Nietzsche (1844-1900)

Αποσπάσμα από το βιβλίο του Paul Vitz:  “Faith of the Fatherless”

(Καθηγητή Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης)

Μετάφραση: Α. Ν.

Επιμέλεια: Θωμάς Δρίτσας

Εισαγωγή

Δεδομένου ότι θα εξετάζω την οικογενειακή ζωή και την ατομική ψυχολογία μεμονωμένων αθεϊστών, προφανώς θα βασίζομαι σε βιογραφικά στοιχεία. Για πάρα πολλές σημαντικές προσωπικότητες του παρελθόντος όμως, τα βιογραφικά στοιχεία είναι δυστυχώς σπάνια. Στους προηγούμενους αιώνες, η παιδική ηλικία θεωρείτο σχετικά ασήμαντη, και λεπτομέρειες βασικές από αυτό το τμήμα της ζωής των ανθρώπων συχνά δεν καταγράφονταν.

Παρά ταύτα,  αυτό που εγώ θα αναζητήσω είναι ένα ‘μοτίβο’ που να επαναλαμβάνεται στις ζωές πολλών αθεϊστών.  Δεν είναι απαραίτητη, ούτε επαρκεί, η μεμονωμένη ζωή ενός μόνο αθεϊστή, ως βάση για την αποδοχή ή την απόρριψη της θεωρίας περί «ελλιπούς πατέρα». Ο αναγνώστης θα πρέπει να φυλάξει την κρίση του μέχρι να προσκομισθούν τα βιογραφικά στοιχεία, όχι μόνο για τους αθεϊστές αλλά και για τους πολύ γνωστούς πιστούς από τις ίδιες ιστορικές περιόδους και κοινωνίες. Αν νοηθούν οι αθεϊστές ως η «πειραματική ομάδα», τότε οι πιστοί που θα συζητηθούν στο επόμενο κεφάλαιο θα είναι η «ομάδα διασταύρωσης». Η διαφορά που θα εντοπισθεί ανάμεσα στα μοτίβα των δύο ομάδων είναι αυτό που θα αποτελέσει αποδεικτικό στοιχείο.

Έχω επιλέξει για μελέτη εκείνους που είναι ιστορικά διάσημοι ως αθεϊστές. Είναι οι μεγάλοι στοχαστές, οι τυπικά φιλόσοφοι, των οποίων η απόρριψη του Θεού αποτελούσε το κέντρο της πνευματικής τους ζωής και της δημόσιας θέσης τους.  Δεν θα συμπεριλάβω επιστήμονες και καλλιτέχνες. Κανονικά, οι επιστήμονες έχουν την εμπειρική έρευνα σαν πρώτιστη μέριμνά τους: η κοσμοθεωρία τους – είτε αυτή είναι αθεϊστική είτε θεϊστική – συνήθως δεν είναι η κυρίαρχή τους απασχόληση στο έργο τους.  Στην τέχνη –λογοτεχνία, μουσική, και οι οπτικές τέχνες- είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς τις διανοητικές τους πεποιθήσεις από τα έργα της φαντασίας τους.  Πέραν αυτού, τα άτομα με τα οποία θα ασχοληθούμε εδώ είναι εκείνα που είναι γενικά αναγνωρισμένα ως ιδρυτές και προαγωγοί του σύγχρονου αθεϊσμού και απιστίας.

Όμως τι ακριβώς είναι ένας αθεϊστής;  Πώς συσχετίζεται αυτή η έννοια με τις παραπλήσιες θέσεις όπως είναι ο αγνωστικισμός, ο θεϊσμός, ο πανθεϊσμός και τα συναφή;  Εγώ εκλαμβάνω τον αθεϊσμό ως απόρριψη της πίστης στον ένα Θεό ο οποίος υπερβαίνει τον κόσμο και με τον Οποίον οι άνθρωποι μπορούν να έχουν μια προσωπική σχέση. Στην ορολογία την Ιουδαϊκή & Χριστιανική, αυτό σημαίνει απόρριψη του Θεού-Πατέρα.

            Ξεκινούμε, με αυτό που εγώ ονομάζω σύνδρομο του «νεκρού πατέρα», καθ’ όσον μας παρέχει την πιο ευδιάκριτη και ιστορικά αξιόπιστη απόδειξη για την θεωρία του ελλιπούς πατέρα.  Ο νεκρός πατέρας είναι ελλιπής για δύο λόγους. Πρώτον, ένας νεκρός προφανώς δεν μπορεί να μεγαλώσει παιδιά και από αυτή την σκοπιά, όσο περισσότερο χρόνο είναι νεκρός κατά την διάρκεια της ζωής ενός παιδιού, τόσο πιο ελλιπής θα είναι. Δεύτερον, ο θάνατος ενός γονέα συνηθέστερα ερμηνεύεται από τα μικρά παιδιά ως μια απόρριψη και ως προδοσία. Τα μικρά παιδιά κατανοούν τον θάνατο, όχι ως μια αναγκαιότητα, αλλά ως επιλογή. Η επίδραση αυτής της αίσθησης της απόρριψης και προδοσίας όμως εξαρτάται από την φύση της σχέσεως ανάμεσα στον πατέρα και το παιδί. Κανονικά, ο θάνατος ενός πατέρα που το παιδί δεν γνώρισε ποτέ είναι λιγότερο απόρριψη από τον θάνατο ενός πατέρα στον οποίον το παιδί ήταν προσκολλημένο.

Η επίδραση του πατρικού θανάτου σε ένα παιδί μοιάζει να είναι μεγαλύτερη όταν συμβεί σε ηλικία από 3 έως 5 ετών. Είναι τουλάχιστον τρεις οι ψυχολογικοί λόγοι για την κατανόηση αυτής της περιόδου ως κρίσιμης. Πρώτα, υπάρχει η ψυχολογία της ανάπτυξης της σχέσεως ανάμεσα στο παιδί και τον πατέρα του. Στον πρώτο περίπου χρόνο, το παιδί είναι περισσότερο προσκολλημένο στην μητέρα του, για λόγους ευνόητους. Η προσκόλληση στον πατέρα συνήθως γίνεται βαθύτερη όταν το παιδί μπορεί πλέον να μιλάει και να βαδίζει – περίπου σε ηλικία 2 ετών.  Φυσικά, η σχέση του παιδιού με την μητέρα του παραμένει δυνατή, όμως η αρχή μιας σχέσεως με τον πατέρα κανονικά συμβαίνει περίπου αυτή την χρονική στιγμή, τουλάχιστον στα είδη των οικογενειών που εμείς θα μελετήσουμε. Η σχέση αυτή συνεχώς δυναμώνει. Πάντως, μέχρι να φτάσει την ηλικία των 6 ή 7, η σχέση αυτή συχνά αραιώνει κάπως εξ αιτίας συνομήλικων συντρόφων, δηλαδή, οι παρέες με συμμαθητές και άλλα παιδιά.  Επιπρόσθετα, όταν το παιδί φθάσει σε σχολική ηλικία, αναπτύσσεται και η ικανότητά του να κατανοεί τον θάνατο ως κάτι άλλο από απόρριψη. Μέχρι το άτομο να γίνει 20 ετών, ο θάνατος ενός γονέα – όσο οδυνηρός και αν είναι – είναι πολύ λιγότερο πιθανόν να αποτελέσει θεμελιώδη ψυχολογική εμπειρία.

            Ένας δεύτερος λόγος προβάλλει μέσα από την Οιδιπόδεια ψυχολογία, την οποία ξεκίνησε ο Freud και που συνεχίζει να είναι ένα σημαντικότατο μέρος της σύγχρονης ψυχανάλυσης.  Στην ψυχολογία των αγοριών, η ηλικία από 3 έως 5 είναι η φυσιολογική Οιδιπόδεια περίοδος κατά την οποία το παιδί εμπλέκεται πολύ έντονα με τον πατέρα του και την μητέρα, όπως περιγράφηκε στο προηγούμενο κεφάλαιο. Κανονικά, το παιδί επιλύει την Οιδιπόδεια διαμάχη μέχρι να γίνει 5, ταυτιζόμενο πλέον με τον πατέρα του. Πρόκειται για μια κρισιμότατη περίοδο για τον προσδιορισμό του υπέρ-εγώ (super-ego) του παιδιού (δλδ., το ηθικό σύστημα που προκύπτει από τον πατέρα), καθώς και τον σχηματισμό της σεξουαλικής του ταυτότητας. (Εδώ θα μας απασχολήσει κυρίως η ανδρική ψυχολογία, αφού οι πιο σημαντικοί ιστορικοί αθεϊστές ήσαν όλοι άνδρες.  Ο αθεϊσμός των γυναικών είναι ειδική περίπτωση, και θα συζητηθεί αργότερα.)

Ο John Bowlby έχει προσφέρει τα μέγιστα στην κατανόηση της πρώιμης διαμόρφωσης προσωπικότητας, που συσχετίζεται άμεσα με το θέμα που συζητούμε: την ιδέα της «ανησυχίας του χωρισμού» (separation anxiety). Η ανησυχία χωρισμού, ο τρίτος λόγος για τον οποίον η πρώιμη απώλεια ενός πατέρα είναι τόσο συντριπτική, προκαλείται από τον χωρισμό του παιδιού από τον αγαπημένο του πατέρα ή από την απώλεια του πατέρα (ή του γονικού υποκατάστατου). Κανονικά, το φαινόμενο αυτό προϋποθέτει την απώλεια της μητέρας, όμως ένας χωρισμός από τον πατέρα μπορεί εξ ίσου να είναι η πηγή αυτής της ισχυρής και πολύ βασικής ανησυχίας χωρισμού.  Το έργο του Bowlby αναγνωρίζει ως κρίσιμη την ηλικία μεταξύ 2 έως 4 για τον εντοπισμό της ανησυχίας χωρισμού.[1]

2.  Φρηντριχ Νίτσε

 Θα μελετήσω τους αθεϊστές, και αργότερα τους θεϊστές, κατά χρονολογική σειρά γέννησής τους, Όμως θα ξεκινήσω με τον Nietzsche επειδή αυτός είναι πιθανότατα ο πλέον διάσημος αθεϊστής στον κόσμο. Ειδικώτερα, είχε απορρίψει με δραματικότατο τρόπο τον Χριστιανισμό και τον Χριστιανικό Θεό. Η πιο γνώριμη δήλωσή του, «Ο Θεός πέθανε», είναι γνωστή σε εκατομμύρια ανθρώπους. Τον απασχολούσε βαθύτατα η θρησκεία, σε όλη την διάρκεια της ζωής του, ενώ επανειλημμένα και επίμονα αποκήρυσσε τις Χριστιανικές ιδέες και όσους τις πίστευαν. Επιπρόσθετα, οι βιογράφοι του Nietzsche συμφωνούν πως η σκέψη του είναι βαθύτατα συνδεδεμένη με την ιδιαίτερη, πολύπλοκη ψυχολογία του. Ο ίδιος ο Nietzsche μας παρέχει την βάση αυτής της σύνδεσης: «Σταδιακά έχει γίνει προφανές σε μένα πως κάθε μεγάλη φιλοσοφία μέχρι στιγμής ήταν: συγκεκριμένα, η προσωπική ομολογία του συγγραφέα της, καθώς και ένα είδος ακούσιου και ασυναίσθητου απομνημονεύματος... Στον φιλόσοφο, αντιθέτως, δεν υπάρχει τίποτε που να μην είναι προσωπικό, και, πάνω απ’ όλα, η ηθική του αποτελεί οριστική και αποφασιστική μαρτυρία για το ποιος είναι.»[2]  Σε παρόμοια φλέβα, ο Nietzsche δήλωσε: «Δεν έχω επ’ ουδενί αντιληφθεί τον αθεϊσμό ως αποτέλεσμα κάποιου συλλογισμού, πολλώ μάλλον σαν γεγονός. Σε μένα, είναι ενστικτωδώς προφανής.»[3]  Έχουμε λοιπόν βάσιμο λόγο να πιστέψουμε πως η ψυχολογία (το ασυναίσθητο «ένστικτο») του Nietzsche έχει σχέση με την φιλοσοφία του.

Ο Nietzsche γεννήθηκε σε ένα μικρό χωριό στην Πρωσική Σαξονία (Γερμανία) στις 15 Οκτωβρίου 1844, ήταν δε γιός ενός Λουθηρανού πάστορα. Από τις δύο πλευρές της οικογένειάς του είχαν υπάρξει πολλοί κληρικοί. Ένας από τους βιογράφους του σημειώνει πως παρ’ ότι δεν έμαθε να μιλάει παρά μόνο όταν έγινε δυόμιση ετών, «είχε όμως αποκτήσει μια πολύ στενή σχέση με τον πατέρα του, ο οποίος μάλιστα του επέτρεπε να εισέρχεται στο γραφείο του την ώρα που εργαζόταν».[4]

Ο πατέρας του Nietzsche, ο πάστωρ Ludwig Nietzsche, απεβίωσε στις 30 Ιουλίου 1849, δύο ή τρεις μήνες πριν από τα πέμπτα γενέθλια του νεαρού Nietzsche. Ο πάστορας ήταν άρρωστος όλο τον προηγούμενο χρόνο, από μια ασθένεια του εγκεφάλου. (Η μεταθανάτια πιστοποίηση μιλούσε για κάποια «μαλάκυνση» που είχε επηρεάσει μέχρι και το ένα τεταρτημόριο του εγκεφάλου του[5]). Πριν πεθάνει, και ακόμα πριν εκδηλωθεί η ασθένειά του, περιστασιακά εμφάνιζε μικρές επιληπτικές κρίσεις, οι οποίες ανησυχούσαν την νεαρή σύζυγό του.[6]  Ο Nietzsche συχνά μιλούσε θετικά για τον πατέρα του, και για τον θάνατό του ως μια μεγάλη απώλεια που ποτέ του δεν λησμόνησε. Όπως το περιέγραψε ένας βιογράφος του, ο Nietzsche ήταν «παθιασμένα προσκολλημένος στον πατέρα του, και το σοκ της απώλειάς του ήταν βαθύτατο»[7]. Όταν ήταν στην αρχή της εφηβείας του, ο Nietzsche έγραψε τις αναμνήσεις του από τα παιδικά του χρόνια – Aus meinem Leben (Από την Ζωή μου) – οι οποίες συμπεριελάμβαναν και την περιγραφή της ημέρας που πέθανε ο πατέρας του:

Όταν ξύπνησα εκείνο το πρωί, άκουγα θρήνους τριγύρω μου. Η αγαπημένη μου μητέρα μπήκε μέσα με κλάματα, ολολύζοντας «Θεέ μου! Ο αγαπημένος μου Λούντβιχ είναι νεκρός!» Αν και ήμουν ακόμα μικρός και αθώος, είχα κάποια ιδέα του τι σημαίνει θάνατος.  Καθηλωμένος όπως ήμουν από την σκέψη πως θα χωριζόμουν για πάντα από τον πολυαγαπημένο μου πατέρα, έκλαψα πικρά.  Οι ημέρες που ακολούθησαν είχαν καταληφθεί από θρήνους και προετοιμασίες για την κηδεία. Θεέ μου! Είχα γίνει ορφανό, και η μητέρα μου χήρα! – Στις 2 Αυγούστου, τα γήινα απομεινάρια του αγαπημένου μου πατέρα παραδόθηκαν στο χώμα… Η τελετή άρχισε στις μία το μεσημέρι, και συνοδευόταν από τον ήχο των καμπανών.  Ω, θα έχω για πάντα εκείνη την υπόκωφη κλαγγή των καμπανών μέσα στα αυτιά μου, και δεν θα ξεχάσω ποτέ την μελαγχολική μελωδία του ύμνου Jesu mein Zuversicht (Ιησού, Πίστη μου).[8]

Στην ίδια αυτή, πρώιμη αυτοβιογραφία του, ο νεαρός Nietzsche είχε εκφράσει έντονα θρησκευτικά συναισθήματα και ταύτιζε τον Θεό με τον νεκρό πατέρα του: «Στο κάθε τι, ο Θεός με έχει οδηγήσει με ασφάλεια όπως οδηγεί ένας πατέρας το αδύναμο παιδάκι του… Σαν μικρό παιδάκι, εμπιστεύομαι την Χάρη Του.»[9]

Όταν ήταν είκοσι τεσσάρων ετών, ο Nietzsche έγραψε πως ο πατέρας του «πέθανε πάρα πολύ νωρίς. Μου έλειπε η αυστηρή και ανώτερη καθοδήγηση μιας ανδρικής διανόησης.»[10] Όμως κάποια άλλα σχόλια του Nietzsche φανερώνουν πως παρ’ ότι αγαπούσε  και θαύμαζε τον πατέρα του, τον έβλεπε ταυτόχρονα σαν άτομο αδύναμο και ασθενικό, που του έλειπε η «δύναμη ζωής».  Τον Ιούλιο του 1888, έξι μήνες πριν υποστεί τον νευρικό κλονισμό από τον οποίο ποτέ δεν συνήλθε, έγραψε πως υπέφερε «κάτω από την πίεση μιας νευρικής εξασθένησης (η οποία εν μέρει είναι κληρονομική –από τον πατέρα μου, ο οποίος επίσης πέθανε εξ αιτίας μιας διάχυτης έλλειψης δυνάμεως ζωής.)[11]  Ο Nietzsche έκανε τον συσχετισμό αυτό ξεκάθαρο, όταν έγραψε: «Ο πατέρας μου πέθανε στην ηλικία των 36. Ήταν εύθραυστος, αγαπητός και ασθενικός, σαν ένα ον που προορίσθηκε να επισκεφθεί μόνο προσωρινά τον κόσμο αυτό – ήταν σαν μια λεπτεπίλεπτη υπενθύμιση ζωής, παρά αυτή καθεαυτή η ζωή.»[12]

Η γενική αδυναμία και ασθενικότητα του πατέρα του ήταν για τον Nietzsche επίσης συνδεδεμένη – όπως αναμενόταν – με τον Χριστιανισμό του πατέρα του.  Η κυριότερη κριτική του Nietzsche για τον Χριστιανισμό – για την ηθική του, για τον Ιησού της Χριστιανικής θεολογίας, και για την όλη έννοια του Θεού των Χριστιανών – ήταν πως έπασχε από έλλειψη, ακόμα και απόρριψη, της «δύναμης ζωής».  Ο Θεός που είχε επιλέξει ο Nietzsche ήταν ο Διόνυσος – μια ισχυρή παγανιστική έκφραση της «δύναμης ζωής». Έτσι λοιπόν δεν είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς την απόρριψη του Θεού και του Χριστιανισμού από τον Nietzsche ως απόρριψη της αδυναμίας του πατέρα του. Η ιδιαίτερη φιλοσοφία του Nietzsche, με την έμφαση που έδινε στον «υπεράνθρωπο» (uebermensch), στην «θέληση για ισχύ», στο «να γίνεται κανείς σκληρός», στο «ξανθό θηρίο», καθώς και στην πασίγνωστη υποτίμηση που έδειχνε προς τις γυναίκες (για παράδειγμα, είχε πει κάποτε: «Πηγαίνεις να δεις γυναίκα; Μην ξεχάσεις το μαστίγιό σου!» Και αλλού: «Η ευτυχία του άνδρα είναι το ‘εγώ θα’. Η ευτυχία της γυναίκας είναι το ‘αυτός θα’»[13] όλα υποδηλώνουν τις περαιτέρω εκδηλώσεις της απόπειράς του να ταυτισθεί με ένα αρσενικό πρότυπο που ο πατέρας του (και ως προέκταση αυτού, η θρησκεία του πατέρα του) δεν μπόρεσαν ποτέ να του παράσχουν.

Η αναζήτησή του για την αρρενωπότητα είχε υπονομευθεί ακόμα περισσότερο από μια άλλη επικυριαρχία των παιδικών του χρόνων, μετά τον θάνατο του πατέρα του: εκείνη της μητέρας του και των γυναικών-συγγενών του. Ζούσε σε ένα πολύ Χριστιανικό σπιτικό με την μητέρα του, την νεώτερη αδελφή του, την εκ πατρός γιαγιά του και δύο θείες εκ πατρός, μέχρι που έφυγε για το σχολείο του σε ηλικία 14 ετών.  Έτσι, δεν μας εκπλήσσει που για τον Nietzsche η Χριστιανική ηθική ήταν κάτι που αφορούσε τις γυναίκες – μια ένδειξη αδυναμίας, μια νοοτροπία σκλάβου.  Στο έργο Ecce Homo (την αυτοβιογραφία του), είχε δηλώσει: «Όταν αναζητώ το βαθύτερό μου αντίθετο, την ανυπολόγιστη μικρότητα των ενστίκτων, πάντοτε βρίσκω εκεί την μητέρα μου και την αδελφή μου – το να συγγενεύω με τέτοιο συρφετό θα ήταν βλασφημία εναντίον της θεότητάς μου.  Η μεταχείριση που έχω υποστεί από την μητέρα και την αδελφή μου, μέχρι και αυτή τη στιγμή, με γεμίζει με ανέκφραστη φρίκη: εδώ ενεργεί ένας απόλυτα διαβολικός μηχανισμός.»[14]

Στο τοπικό σχολείο που φοιτούσε σαν νεαρός, ο Nietzsche είχε δυσκολία στο να ταυτίζεται με άλλα αγόρια. Τον κορόϊδευαν, αποκαλώντας τον «μικρό πάστορα» εξ αιτίας της σοβαρής, συγκρατημένης και ευλαβικής συμπεριφοράς του. Λόγω της μυωπίας του, το σωματικά παθητικό του ταμπεραμέντο, και τις συχνές αδιαθεσίες του, ακόμα και από την παιδική του ηλικία, δεν συμμετείχε και στα αγορίστικα παιχνίδια. Προκειμένου να υπερκαλύψει τα κοινωνικά του ελλείμματα , ακόμα και στην νεαρή αυτή ηλικία, ο Nietzsche υπερτόνιζε το επιβάλλον του – πράγματι, είχε ένα αληθινό πόθο για αυτοκυριαρχία. Κάποτε έκανε μια επίδειξη θάρρους στα άλλα παιδιά, παίρνοντας μια χούφτα σπίρτα, ανάβοντάς τα και κρατώντας τα μέσα στην παλάμη του χεριού του, μέχρι που ένας περαστικός τα πέταξε βίαια στο έδαφος. Το χέρι του είχε υποστεί σοβαρά εγκαύματα.[15]

Πολλοί έχουν παρατηρήσει την έντονη απόκλιση ανάμεσα στην σκληρή, δραματική και πολύ αρρενωπή φιλοσοφία του Nietzsche –ένα είδος φανταστικής περσόνας που είχε δημιουργήσει- και το πραγματικό του ταμπεραμέντο και συμπεριφορά. «Ο πόλεμος είναι άλλο πράγμα», έγραφε. «Εκ φύσεως είμαι φιλοπόλεμος. Το να επιτίθεμαι είναι ανάμεσα στα ένστικτά μου.»[16]  Όμως από κοντά ήταν ένα κλειστός και διανοούμενος τύπος που συχνά υπέφερε από κεφαλαλγίες, πόνους στομάχου και διάφορα άλλα σωματικά προβλήματα, ανάμεσά τους και τα συμπτώματα σύφιλης.  Η υγεία του ήταν τόσο άθλια, που συχνά έμενε κλινήρης, με την φροντίδα της αδελφής του και της μητέρας του.

Η φιλοσοφία του μπορεί να ερμηνευθεί ως ένας έντονος πνευματικός αγώνας για να ξεπεράσει την αδυναμία του Χριστιανού πατέρα του – αδυναμία που συχνά έμοιαζε να τον στοιχειώνει, όπως ένα όνειρο που είχε δει σαν μικρό παιδί το 1850, έξι μήνες μετά τον θάνατο του πατέρα του, και λίγο πριν πεθάνει ο μικρός αδελφός του, βρέφος ακόμα:

Άκουγα τον ήχο του εκκλησιαστικού οργάνου να παίζει όπως σε κηδεία. Όταν πήγα να δω τι συμβαίνει, ξαφνικά ανοίγει μπροστά μου ένας τάφος και βγαίνει από μέσα του ο πατέρας μου, τυλιγμένος με ένα σάβανο. Προχώρησε βιαστικός προς την εκκλησία και μετά από λίγο επέστρεψε, κρατώντας ένα μικρό παιδί στην αγκαλιά του.  Ο λοφίσκος του τάφου ξανα-άνοιξε, εκείνος σκαρφάλωσε και ξαναμπήκε μέσα στον τάφο, και η ταφόπετρα ξανακάθισε πάνω από το άνοιγμα.  Ο ογκούμενος ήχος του εκκλησιαστικού οργάνου σταματάει ξαφνικά, και εγώ ξυπνάω.  Το πρωί διηγούμαι το όνειρο στη νεκρή μητέρα μου...  Μετά από λίγο καιρό, ο μικρός Ιωσήφ αρρώστησε ξαφνικά. Τον έπιασαν σπασμοί και εντός λίγων ωρών, είχε πεθάνει.»[17]

Εν ολίγοις, στον Nietzsche έχουμε μια δυνατή, πνευματικά αρρενωπή αντίδραση σε ένα νεκρό, πολύ Χριστιανό πατέρα ο οποίος είχε αγαπηθεί και θαυμαστεί, αλλά είχε θεωρηθεί αρρωστιάρης και αδύναμος – ένα δείγμα εκείνου που θα μπορούσε κανείς να αποκαλέσει «δύναμη θανάτου» - ακριβώς το αντίθετο της φιγούρας του Υπεράνθρωπου που είχε εξιδανικεύσει ο Nietzsche.  Όπως ένας από τους βιογράφους του το περιέγραψε, το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του Nietzsche μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως μια μόνιμη «αναζήτηση του πατέρα».[18]  Μάλιστα, ο Υπεράνθρωπος μπορεί να ερμηνευθεί ως η εξιδανικευμένη πατρική φιγούρα του Nietzsche.

Τα φαντάσματα βγήκαν από τις ντουλάπες

Σμαραγδένιος Κύκλος                                                                                                                                                           Θεσσαλονίκη,  23  Οκτωβρίου 2010

 

 

Τα φαντάσματα βγήκαν από τις ντουλάπες

 

·          Ξεφοβηθείτε, απαλλαγείτε από τους φόβους σας, αποδεσμευτείτε από αυτά που μέσα σας σάς βασανίζουν

·         Είναι ώρα να βγάλετε ό,τι σκελετούς έχετε στις ντουλάπες να τους κοιτάξετε και να τελειώσετε με αυτούς

·         αυτές οι επικοινωνίες από τότε που πρωτοξεκίνησαν, ένα στόχο είχαν να σας διευκολύνουν και να σας βοηθήσουν να πιστέψετε στον εαυτό σας

·         Το ψυχικό πεδίο μέσα στην καρδιά σας είναι το πεδίο που σας ενώνει με την ανώτερη διάνοια των εαυτών σας, με τον νου σας στην Πέμπτη διάσταση, στην Έκτη διάσταση, με τον νου του Ανώτερου Εαυτού σας

·         Είναι ώρα να κόψετε τους Γόρδιους δεσμούς σας. Είναι ώρα να ζητήσετε και να διεκδικήσετε με την επιλογή σας την ψυχική σας ελευθερία

·         Το «Ή ταν ή επί τας» σήμαινε ότι δεν υπάρχει μέσος δρόμος: ή πας για την ελευθερία σου ή απλά πεθαίνεις

·         Η σιωπή μέσα στην καρδιά σας, βαθύτερα στο ψυχικό σας πεδίο, σας συνδέει με όλη την σοφία του σύμπαντος

·         Η αύξηση της διάκρισής σας και η καθαρότητα της διάκρισής σας είναι ζητούμενα και για να είναι ζητούμενα σημαίνει ότι τα έχετε ήδη

·         Καλέστε την ενέργεια του Μιχαήλ, συνοδοιπόρου για αυτή την περίοδο ζητήστε του την βοήθεια για να απαλλαγείτε από τους φόβους σας

 

 

Channeled διαλογισμός : Ηρεμήστε χαλαρώστε, πάρτε τρεις βαθιές ανάσες για να βρεθείτε στο κέντρο της ύπαρξής σας. Αφήστε τις ενέργειες της γης να συνδεθούνε μαζί σας. Εστιαστείτε στο κέντρο της ύπαρξής σας περίπου στον αφαλό και αισθανθείτε ότι ενώνεστε με την υπόλοιπη ομάδα που βρίσκεται εδώ μέσα, και την γήινη και τη Συμπαντική, και ότι όλοι μαζί κινούμαστε μέσα σε ένα υγρό. Όλοι μαζί βρισκόμαστε μέσα σε ένα σωλήνα ο οποίος έχει μεγάλο μήκος και όπως κυλάμε μαζί με το υγρό μέσα σε αυτόν το σωλήνα έχουμε πολλές απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, έχουμε στενά μέρη, έχουμε άλλα μέρη στα οποία είναι πολύ φαρδύς ο σωλήνας και ανεβαίνουμε – κατεβαίνουμε και όπως γίνεται όλο αυτό αλλάζουμε την σύνθεση. Είμαστε σε μια περίεργη κατάσταση όπου ανήκουμε σε ένα βιολογικό υγρό αλλά ταυτόχρονα όπως προχωράμε υφιστάμεθα αλλαγές οι οποίες έχουν σχέση και με την εξωτερική μας εμφάνιση και με την εσωτερική μας δομή. Όπως κινούμαστε ανεβοκατεβαίνουμε πετάμε δεξιά – αριστερά, πάνω - κάτω, καταλαβαίνουμε ότι όλοι βρισκόμαστε μέσα σε ένα ανθρώπινο σώμα και ότι έχουμε πάρει τη συνειδητότητα του αίματος. Το αίμα το οποίον τρέχει μέσα στις φλέβες και μέσα στις αρτηρίες όπου μεταφέρει οξυγόνο, παίρνει μαζί του διοξείδιο του άνθρακος, παίρνει μαζί του τοξίνες και σε μια αέναη κίνηση μέσα στο σώμα συνεχώς βρίσκεται σε μια άλλη κατάσταση συνειδητότητας. Βγαίνει από τα πνευμόνια καθαρό, μετά αρχίζει σιγά σιγά να πηγαίνει σε όλο το σώμα, να ανταλλάσει το οξυγόνο με διοξείδιο του άνθρακος, να περνάει από τα έντερα και να μαζεύει τις τροφές και τις βιταμίνες, να περνάει από το συκώτι όπου παρακρατούνται οι τοξίνες. Είναι ένας κύκλος ζωής που συνεχώς μεταμορφώνεται και περνάει από την καθαρότητα και την λαμπερότητα στην ακριβώς αντίθετη κατάσταση και που συνέχεια υπάρχει κίνηση, συνέχεια υπάρχει αλλαγή, συνέχεια υπάρχει μια μεταφορά αισθήσεως και υλικών πραγμάτων.

Ταυτόχρονα υπάρχει αλλαγή σε ενέργεια ως προς την βασική ενέργεια του ανθρώπου όπως περνάει από διάφορα μέρη, μεταφέρει νέα ενεργειακά πρότυπα, μεταφέρει αλλαγές στο DNA, μεταφέρει στοιχεία τα οποία δεν είναι διακριτά ακόμη. Κυρίως μεταφέρει μαγνητικές ενέργειες οι οποίες σύντομα θα μπορούν να μετρηθούν. Αλλά ακόμη δεν είναι μετρήσιμες. Όλη αυτή η διαδικασία είναι αυτή η οποία κρατάει τον άνθρωπο ζωντανό, δυνατό, του δίνει ορμή, του δίνει υγεία, τον τρέφει και του μεταφέρει τις ενεργειακές αλλαγές που γίνονται από τον Ήλιο και τους άλλους πλανήτες, πάνω στη Γη.

Είναι απίστευτη αίσθηση του πόσα πράγματα γίνονται μέσα στο αίμα. Η αίσθηση της διαρκής κίνησης, της μεταφοράς, της αλλαγής, σε επίπεδο ενεργειακό και υλικό. Αντίστοιχα αυτό γίνεται και με τους ανθρώπους πάνω στη Γη. Βρίσκονται σε μια διαρκή κίνηση, μεταφέρουν στοιχεία, πληροφορίες, αλλάζουν, επηρεάζουν άλλους για να αλλάξουν και όλο αυτό το πάνω-κάτω και το μέσα-έξω, το οποίο δεν γίνεται όπως στο σώμα σε προκαθορισμένο ρου δηλαδή στις αρτηρίες και στις φλέβες, αλλά γίνεται σε μια πιο ελεύθερη διαδικασία, είναι αυτό που τροφοδοτεί την Γη, όπως η Γη τροφοδοτεί τον κάθε άνθρωπο. Αυτή η σύνδεση που έχουμε με την Γη είναι αυτή η οποία μας απελευθερώνει αλλά και η οποία τρέφει και απελευθερώνει και την ίδια την Γη.

Όπως μένουμε λίγο μέσα σε αυτή την ενέργεια της σύνδεσης ας την μεταφέρουμε και στην καθημερινή μας ζωή για να ξέρουμε πόσο πραγματικά σημαντική είναι η Γη και αυτά τα οποία γίνονται στη Γη μας και πόσο πιο πολύ σημαντική θα είναι στο εγγύς μέλλον με αυτά που θα γίνουν στη ζωή μας.

Και έτσι είναι.

Ανώτερη Επικοινωνία: Αγαπητοί φίλοι ζείτε  μια χρονική περίοδο που το κυρίως ζητούμενο είναι το να μην εγκλωβιστείτε μέσα σε διαδικασίες εγκλωβισμού και φόβου. Με ερέθισμα τους διάφορους φόβους που πυροδοτείτε καλείστε να κάνετε συνειδητά μια διαχείριση που θα κρατήσει εσάς έξω από το πλέγμα και το δίκτυο που παράγει συνεχώς φόβους μέσα στον ψυχισμό σας, αλλά και μέσα στο μυαλό σας, και μέσα στο συναίσθημά σας. Χρησιμοποιείται, μέσα στον καθρέπτη που είναι η πραγματικότητα, μια επιδρομή όλων των ειδών των φόβων προκειμένου να έχετε το ερέθισμα να διαχειριστείτε αυτούς τους φόβους. Αυτοί οι φόβοι δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα. Όσες  φορές και να το πούμε δεν θα είναι αρκετό. Αυτοί οι φόβοι είναι αυτό που εσείς επιλέξατε να υπάρχει αυτή την περίοδο, προκειμένου να σταθείτε απέναντι στα διάφορα ζητούμενα που σας φοβίζουν προκειμένου να καθαρίσετε τον εαυτό σας από αυτούς τους βαθύτερους φόβους που κοιμούνται, ή κοιμόντουσαν για την ακρίβεια μέσα στον ψυχισμό σας, στο νου σας και στο συναίσθημά σας. Ζείτε μια περίοδο μεγάλης κάθαρσης και όσο περισσότερο συνειδητοποιείτε ότι αυτή η μαζική προβολή φόβων γίνεται για να σας εξυπηρετήσει να αντιληφθείτε τι συμβαίνει στο εσωτερικό σας και να καθαρίσετε και να απαλλαγείτε από αυτούς, τόσο πιο γρήγορα θα μπορέσετε να μπείτε και να αισθανθείτε την ενέργεια της αληθινής σας ελευθερίας. Αυτή η επιδρομή από φόβους είναι μέσα στο στάδιο το συλλογικό σας και εξυπηρετεί και το ατομικό σχέδιο του καθενός

Γιατί πώς αλλιώς θα μπορούσατε, αγαπητοί μας φίλοι να ανακαλύψετε, να διαπιστώσετε, τι έχει μείνει μέσα  σας ακόμα και τι βασανίζει την ψυχή σας ακόμα, παρά μόνο βλέποντας το σαν εξωτερικό ερέθισμα. Το λέμε αυτό γιατί θέλουμε να ξεφουσκώσουμε την αντίληψη που υπάρχει γενικότερα του πόσο δύσκολη φοβερή και φρικώδης ή απειλητική είναι αυτή η περίοδος για την ανθρωπότητα. Δεν υπάρχει τίποτε απειλητικό. Το γεγονός ότι βλέπετε μπροστά σας κύματα φόβων, εκφοβισμών και ανασφάλειας σημαίνει ότι έχετε την ενέργεια και είσαστε σε μια ψυχική θέση συνειδητότητας τέτοια που να μπορείτε να διαχειριστείτε τα θέματα που προκύπτουν, που αντιλαμβάνεστε ότι σας επηρεάζουν και να σταθείτε με παρρησία και με μια νέα οπτική και με μια νέα νοοτροπία απέναντι στα βαθύτερα κομμάτια του εαυτού σας, που τώρα έχουν πάρει εξωτερική μορφή. Αυτό που μέσα σας όλοι βαθύτερα φοβόσαστε είναι η τερατώδης τέταρτη διάσταση, δηλαδή τα σκοτάδια τα οποία δουλεύουν με το υποσυνείδητό σας και το ασυνείδητό σας. Φοβόσαστε μέρη του εαυτού σας που γνωρίζετε ότι είναι υπαρκτά που γνωρίζετε ότι υπάρχουν και μέσα σας και στην εξωτερική πραγματικότητα. Τρομάζετε στο πόσο μπορείτε οι ίδιοι να είσαστε θύμα χειραγωγήσεων την ίδια ώρα που οι ίδιοι επί χρόνια χειραγωγούσατε. Φοβόσαστε να αποδεχθείτε την πρόσκληση να ξεφοβηθείτε, γιατί η πρόσκληση αυτής της περιόδου της ανθρωπότητας η οποία ήδη έχει περάσει το ένα έτος συνεχίζει να είναι η ίδια. Ξεφοβηθείτε απαλλαγείτε από τους φόβους σας, αποδεσμευτείτε από αυτά που μέσα σας σας βασανίζουν. Η πραγματικότητα είναι γενναιόδωρη ως προς αυτό. Ο Θεός και η Πηγή έχουν φέρει μέσα σ΄ αυτή  την πραγματικότητα σε συναίνεση με τους ανώτερούς σας εαυτούς όλες τις εξωτερικές προβολές που είναι κατάλληλες για σας για να ξεφοβηθείτε, για να αναθαρρήσετε. Είναι καιρός να πάψετε να φοβόσαστε την εξωτερική πραγματικότητα. Είναι η ώρα να συνειδητοποιήσετε ότι αυτή η εξωτερική πραγματικότητα είναι το σύνολο μιας εσωτερικής πραγματικότητας και για να εμφανίζεται τόσο απειλητική σημαίνει ότι  εσείς είσαστε σε μια τέτοια θέση δύναμης που είναι η ώρα να απελευθερωθείτε από τους πιο ψυχικούς σας φόβου, και να κάνετε ένα πιο ουσιώδες βήμα μέσα στην εσωτερική σας δύναμη, και να απαλλαγείτε από τους φόβους που βασανίζουν το υποσυνείδητό σας και το ασυνείδητό σας. Είναι ώρα να βγάλετε ό,τι σκελετούς έχετε στις ντουλάπες να τους κοιτάξετε και να τελειώσετε με αυτούς. Η εξωτερική πραγματικότητα έρχεται για να σας διευκολύνει σε αυτό. Οι σκελετοί στις ντουλάπες έχουν βγει έξω κυκλοφορούν, τους βλέπετε στα δελτία σας, στις εφημερίδες σας, στις συνθήκες της ζωής σας, τους βλέπετε σε άλλους ανθρώπους οι οποίοι ζουν σε αδιέξοδα, τους βλέπετε στον εγωισμό στην αλαζονεία, τους βλέπετε στον θυμό στην οργή. Όλα τα φαντάσματα έχουν βγει από τις ντουλάπες και κυκλοφορούν. Δεν υπάρχει λόγος αυτό να σας εγκλωβίσει. Αυτό συμβαίνει γιατί είσαστε σε θέση να διαχειριστείτε αυτά τα θέματα. Είσαστε σε θέση και ψυχικά και συναισθηματικά να κατανοήσετε. Είστε σε θέση να λύσετε τους κόμπους που σας κάνουν να συνεχίσετε να μένετε σε μια ατομική αποδυνάμωση.

Κάθε φορά που γίνονται αυτές οι επικοινωνίες από τότε που πρωτοξεκίνησαν, ένα στόχο είχαν να σας διευκολύνουν και να σας βοηθήσουν να πιστέψετε στον εαυτό σας. Να σας διευκολύνουν να έχετε ερέθισμα και έμπνευση για το τι είσαστε πραγματικά. Να σας ωθήσουν να πάρετε το πεδίο δύναμης που σας ανήκει και να γίνετε τα όντα που αληθινά είσαστε. Αν όχι τώρα πότε; Αν όχι τώρα που οι σκελετοί κυκλοφορούν παντού γύρω σας και οι δικοί σας και όλων των άλλων, πότε θα το κάνετε αυτό; Η μεγαλόψυχη και γενναιόδωρη πραγματικότητα της Γης φέρνει τα φαντάσματα που φοβόσαστε να τα δείτε. Είναι πια στο φως δεν κρύβονται στο σκοτάδι. Και κάθε φάντασμα βγαίνει και φωτίζεται. Αν τώρα που τα φαντάσματα κυκλοφορούν μέσα στο φως ακόμα τα φοβάστε, σκεφτείτε πότε θα είναι η ώρα να ξεφοβηθείτε; Πότε θα είναι η ώρα, πότε θα είναι η ώρα να εμπιστευτείτε την καρδιά σας; Πότε θα είναι η ώρα να κάνετε βήματα αληθινής συναισθηματικής απελευθέρωσης; Πότε θα είναι η ώρα να απελευθερώσετε την ψυχή σας από τους φόβους της προσωπικό-τητάς σας; Πότε θα είναι η ώρα για να κάνετε ένα αληθινό βήμα μέσα στην αγάπη; Πότε θα είναι η ώρα να κάνετε ένα βήμα μέσα στη συγχώρεση, στη συγχώρεση του εαυτού σας, στην αγάπη για τον εαυτό σας; Πότε θα είναι η ώρα να μείνετε στην σιωπή και να αφουγκραστείτε τον παλμό που υπάρχει στην καρδιά σας; Πότε θα είναι η ώρα να ακούσετε όχι αυτά που λέει το μυαλό σας και η προσωπικότητα σας και τα φαντάσματα που κυκλοφορούν γύρω σας, αλλά να ακούσετε αυτό που σιγοψιθυρίζεται μέσα στην καρδιά σας; Πότε θα είναι η ώρα να επιτρέψετε στον εαυτό σας να ζήσει μέσα από το αισθαντικό μέρος της ύπαρξής σας; Και τι νομίζετε ότι θα σας απελευθερώσει από τους φόβους: η μεγαλύτερη ανάλυση στο μυαλό σας, περισσότερες αναλύσεις και επικρίσεις μέσα στο μυαλό σας ή περισσότερα μπερδεμένα συναισθήματα; Και τι άραγε συνεχίζετε να πιστεύετε ότι θα είναι αυτό το νήμα που θα σας βγάλει στην άκρη αυτής της άσχημης διαδρομής, της άγριας διαδρομής. Γιατί η διαδρομή μέσα σε αυτό πια γίνεται θρίλερ.

Η απάντηση, αγαπητοί φίλοι, είναι ότι πρέπει να θυμηθείτε το πεδίο το ψυχικό που υπάρχει μέσα στην καρδιά σας. Πρέπει να βρείτε το κουράγιο να μπορείτε να πάτε εκεί που τρομάζετε και είναι η καρδιά σας. Πρέπει να τολμήσετε να ξεκολλήσετε από τους φόβους σας και πρέπει να βρείτε το θάρρος να είσαστε έτοιμοι κάτι από το εγώ για να κερδίσετε κάτι πιο αληθινό μέσα σας. Υπάρχει ένα ψυχικό πεδίο μέσα στον εαυτό σας και ο παλμός του συνδέεται με την καρδιά σας. Την δουλειά που κάνετε για το κέντρο της καρδιάς σας την κάνετε γιατί αυτό σας δίνει πρόσβαση στο ψυχικό πεδίο του εαυτού σας. Αυτό σημαίνει ότι σας δίνει πρόσβαση σε μια οπτική αυτής της πραγματικότητας τελείως διαφορετική από αυτό που φαίνεται όταν κοιτάτε με τα μάτια σας. Το ψυχικό πεδίο το οποίο συνδέεται με το κέντρο της καρδιάς σας, σας μεταφέρει κατευθείαν στην καρδιά της Γαίας, αλλά σας μεταφέρει κατευθείαν και στη δημιουργική αγάπη του Θεού, του Ανώτερού σας Εαυτού. Το ψυχικό πεδίο μέσα στην καρδιά σας είναι το πεδίο που σας ενώνει με την ανώτερη διάνοια των εαυτών σας, με τον νου σας στην Πέμπτη διάσταση, στην Έκτη διάσταση, με τον νου του Ανώτερου Εαυτού σας. Αγαπητοί φίλοι ο νους του Ανώτερου Εαυτού σας δεν λειτουργεί όπως εσείς νομίζετε. Είναι ώρα να καταλάβετε ότι είναι ο νους του Ανώτερου Εαυτού σας που έχει βγάλει τα φαντάσματα από τις ντουλάπες και το έχει κάνει από αγάπη, το έχει κάνει γιατί θέλει να πάρετε την δύναμη του νου αυτού. Γιατί θέλει να αισθανθείτε το ψυχικό πεδίο μέσα στο οποίο είσαστε άτρωτοι, μέσα στο οποίο δεν έχετε τίποτα να φοβηθείτε, μέσα στο οποίο μπορείτε να είσαστε ασφαλείς χωρίς να χρειάζεστε καμία εξωτερική εγγύηση και ασφάλεια.

Αγαπητοί φίλοι, είναι η εποχή της τόλμης που ή θα αποφασίσετε ότι θα είσαστε ελεύθεροι, και αυτό μπορεί να κοστίσει στα αποκτήματα της προσωπικότητάς σας, ή θα μείνετε για πάντα σκλαβωμένοι. Αυτό το για πάντα μπορεί να ακούγεται υπερβολικό αλλά αυτό σημαίνει ότι θα έχετε μπροστά σας άλλα δυόμιση χιλιάδες χρόνια να ξαναμάθετε τα ίδια μαθήματα. Δεν νομίζετε ότι τα έχετε μάθει; Δεν νομίζετε ότι  έχετε μείνει αρκετά στην εποχή που μέσα από τον πόνο ψάχνατε να βρείτε ποιοι είστε; Δεν νομίζετε ότι έχετε πληρώσει το ενεργειακό αντίτιμο για να κάνετε την αποφοίτηση; Το ζήτημα είναι ότι αυτό είναι μια δική σας επιλογή. Το ζήτημα είναι πως δεν μπορεί να αποκαταστήσει κανείς την δική σας δύναμη επιλογής. Και το ζήτημα είναι πως όσο κι αν σας παροτρύνουμε εσείς θα αποφασίσετε, εσείς θα κάνετε την επιλογή.

Υπάρχει ένα πεδίο που συνδέεται με το πεδίο της καρδιάς σας και το λέμε ψυχικό. Το λέμε ψυχικό γιατί δεν ακολουθεί την λογική του μυαλού σας, δεν ακολουθεί καν τα συναισθήματα που διατρέχουν την προσωπικότητα σας. Έχει άλλα συναισθήματα και έχει άλλες σκέψεις. Αυτό το πεδίο, που είναι το πεδίο της ψυχής σας, είναι ώρα να το γνωρίσετε, είναι ώρα να του επιτρέψετε να κάνει την επαφή, είναι ώρα να ανοίξετε έστω και μια μικρή πόρτα για να αισθανθείτε τι σημαίνει να νιώθετε και να σκέπτεστε έστω και για λίγο, όπως νιώθει και σκέπτεται η ψυχή σας δηλαδή ο Ανώτερός σας Εαυτός. Στο μέρος βαθύτερα μέσα σας που συναντάτε αυτό το ψυχικό πεδίο δεν υπάρχει κανένας φόβος και δεν υπάρχει καμία απειλή. Όχι γιατί είσαστε σε πλάνη ή ψευδαίσθηση, όχι γιατί έχετε κλειστά τα μάτια σας και δεν βλέπετε τα φαντάσματα αλλά γιατί σε εκείνο το πεδίο μπορείτε να δείτε τα φαντάσματα για αυτό που αληθινά είναι. Όταν τα δείτε για αυτό που αληθινά είναι δεν υπάρχει κανένας φόβος. Αλλά για να έχετε την δύναμη να τα δείτε όπως αληθινά είναι, πρέπει να ξεκολλήσετε από την προσωπικότητά σας. Πρέπει να αποφασίσετε ότι θα ελευθερωθείτε από το μεγάλο βάσανο της ψυχής σας. Πρέπει να αποφασίσετε ότι θα κάνετε μικρά σταθερά βήματα απελευθέρωσης. Είναι ώρα να κόψετε τους Γόρδιους δεσμούς σας. Είναι ώρα να ζητήσετε και να διεκδικήσετε με την επιλογή σας την ψυχική σας ελευθερία. Αυτή η ψυχική επιδρομή που γίνεται μέσα στα ψυχικά σας σώματα και ισοπεδώνει τα πάντα με τον φόβο είναι το μεγαλύτερο ερέθισμα και το μεγαλύτερο κάλεσμα που σας δίδεται για να διεκδικήσετε την ψυχική σας ελευθερία.

Ή θα ισοπεδωθείτε ψυχικά ή θα απελευθερωθείτε ψυχικά. Η περίοδος δεν είναι ενδιάμεση. Τα φαντάσματα έχουν βγει από τις ντουλάπες για να σας δώσουν αυτό το μήνυμα ότι δεν μπορείτε πια να σταθείτε παίζοντας με τους εαυτούς σας, ξεγελώντας τους εαυτούς σας, κοροϊδεύοντας τους εαυτούς σας. Είναι η περίοδος για να δείτε τι είστε, τι κάνετε, πώς λειτουργείτε, τι σας βασανίζει και να μπορέσετε να το αποδεσμεύσετε, να μπορέσετε να αναπνεύσετε να μπορέσετε να απελευθερωθείτε. Οι πρόγονοί σας, ειδικά εσάς που ζείτε σε αυτή την χώρα, είχαν ακριβώς αυτή την φιλοσοφία. Το «Ή ταν ή επί τας» σήμαινε ότι δεν υπάρχει μέσος δρόμος: ή πας για την ελευθερία σου ή απλά πεθαίνεις. Σας λέμε αυτή η περίοδος που ζει η ανθρωπότητα και εσείς μέσα σε αυτήν, είναι μια αντίστοιχη περίοδος. Ή πας για την ελευθερία σου για να ζήσεις όπως αξίζεις να ζήσεις ή σαρώνεσαι από τα κύματα που ρουφάνε το ψυχικό πεδίο και που σε συρρικνώνουν. Με τον φόβο δεν μπορείς να διαπραγματεύεσαι άλλο, γιατί ο δείκτης του φόβου έχει φτάσει στο υψηλότερο σημείο του. Άρα έχετε δύο επιλογές: δεν μπορείτε πια να διαπραγματευτείτε και ή θα επιτρέψετε στον δείκτη του φόβου να σας σαρώσει ή θα διαχειριστείτε τα θέματα που φέρνει. Και, αληθινά, τα θέματα που φέρνει στον καθένα δεν είναι δα και τόσο φοβερά. Η δραματική φύση της ανθρώπινης ύπαρξης αρέσκεται στο να μεγενθύνει τα πράγματα και να βρίσκει αφορμή, ενδιαφέρον και λόγο να ασχολείται με την μεγέθυνση. Αλλά πρέπει και αυτό πλέον να καταλάβετε την δραματική φύση που ακόμα καλλιεργείτε.

Ερχόμαστε σήμερα με προφανή στόχο. Ο στόχος είναι να συνειδητοποιήσετε πως όταν παίζετε και ξεγελάτε την πραγματικότητα το κόστος είναι πόνος ψυχικά στο πεδίο σας. Πονάτε και υποφέρετε. Είναι ώρα να ανοίξετε τα μάτια σας. Είναι ώρα να συνειδητοποιήσετε τι κάνετε στον εαυτό σας. Είναι ώρα να αισθανθείτε αγάπη για αυτό τον εαυτό, που βρίσκεται σε μια εξαίσια πραγματικότητα, όπου αυτά που συμβαίνουν αληθινά θα τα θαυμάζατε εάν μειώνατε την δραματικότητα και την ανάγκη της δραματικότητας. Αυτά που συμβαίνουν είναι εξαίσια ερεθίσματα για την συνειδητότητά σας. Είναι εξαίσιες αφορμές για να προσεγγίσετε τον σοφό μέσα σας, την ψυχή μέσα σας. Είναι εξαίσιες ωθήσεις για να βγείτε από τον εγκλωβισμένο τρόπο σκέψης της τρίτης διάστασης, από την ανακύκλωση των ίδιων συναισθημάτων.

 Όμως αυτά δεν μπορούν να γίνουν μέσα σε βοή. Δεν μπορούν να γίνουν όταν ποτέ δεν δίνετε χρόνο για σιωπή. Η περίοδος χάριτος έχει τελειώσει. Δεν ξέρουμε αν εσείς το  έχετε καταλάβει, αλλά όλοι όσοι φιλοξενούνται πάνω στη Γη το έχουν καταλάβει. Φαίνεται περισσότερο ότι είναι οι άνθρωποι που δυσκολεύονται να το καταλάβουν και όχι οι φιλοξενούμενοί τους. Η περίοδος χάριτος έχει τελειώσει και οι Ανώτεροί σας Εαυτοί βρίσκονται στην κυρίως φάση της ανάληψης της δύναμής τους. Αυτό σημαίνει ότι πυροβολείστε από φόβους για να κάνετε το βήμα. Αν μπορούσατε να αισθανθείτε την αγάπη με την οποία σας δίδονται αυτά τα ερεθίσματα, αμέσως θα κάνατε το βήμα απελευθέρωσης. Πάψτε να θεωρείτε ότι όλα αυτά που συμβαίνουν στην πραγματικότητα είναι τερατουργήματα που έχουν γίνει από τους εχθρούς σας ενάντια σε εσάς. Είναι ώρα να συνειδητοποιήσετε πως όλα αυτά είναι τα βήματα για τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί οι εχθροί σας, από τους ανώτερούς σας εαυτούς, για να μπορέσετε να απεγκλωβιστείτε. Είναι ώρα να συνειδητοποιήσετε πως η πραγματικότητα είναι γενναιόδωρη για να σας φέρει όλες τις αφορμές για να αποκτήσετε την ελευθερίας σας, για να μπορέσετε να γίνετε κύριοι των ψυχικών σας πεδίων.

Αγαπητοί φίλοι αυτά τα ψυχικά πεδία είναι πολύτιμα, είναι εξαίσια. Αν μπορούσατε να αισθανθείτε το πόσο λαμπερά είναι τα ψυχικά σας πεδία, η συγκίνηση που θα νιώθατε για το ποιοι είστε, θα σάρωνε τον πλανήτη. Είναι σαν να κουβαλάτε μέσα σας ένα ιερό θησαυρό τον οποίο αν τον βλέπατε θα τον θαυμάζατε, θα προσκυνούσατε μπροστά του, θα θαυμάζατε την σοφία του, θα θαυμάζατε την νηφαλιότητά του, θα θαυμάζατε το μεγαλείο της αντίληψής του, θα θαυμάζατε την ενορατικότητά του, θα θαυμάζατε την ευσπλαχνία του, θα θαυμάζατε την δύναμή του. Θα προσκυνούσατε σαν να ήτανε ο μεγαλύτερος γκουρού που είχατε γνωρίσει ποτέ. Αυτό τον θησαυρό που φέρεται μέσα σας και είναι το ψυχικό σας πεδίο συνεχίζετε να κάνετε ότι δεν τον αντιλαμβάνεστε, συνεχίζετε να γυρνάτε την πλάτη, συνεχίζετε να παίζετε ένα παιγνίδι. Σας λέμε ότι η περίοδος χάριτος έχει τελειώσει και ο φράχτης που υπήρχε ανάμεσα στα δύο πεδία της ενότητας και της διτότητας έχει γκρεμιστεί. Αυτό έχει φέρει σωρεία ενέργεια διτότητας μέσα στους εαυτούς σας, γιατί ο ενοποιός εαυτός σας μπορεί να αφομοιώσει την ενέργεια της διτότητας πλέον. Μπορείτε αυτά τα τελευταία κομμάτια φόβων και ανασφαλειών να τα λήξετε. Τώρα μπορείτε να αξιώσετε την γαλήνη του εαυτού σας, αλλά χρειάζεστε και λίγο σιωπή. Χρειάζεστε να συνειδητοποιήσετε το πολύτιμο του χρόνου της σιωπής. Χρειάζεστε να συνειδητοποιήσετε ότι αυτή είναι η δική σας επιλογή και ένας μονόδρομος, αν θέλετε, στον οποίον μπορείτε να βάλετε τον εαυτό σας. Στον μονόδρομο της σιωπής. Η σιωπή μέσα στην καρδιά σας, βαθύτερα στο ψυχικό σας πεδίο, σας συνδέει με όλη την σοφία του σύμπαντος. Σας συνδέει με την σοφία της ανώτερης διάνοιάς σας, σας συνδέει με την σοφία του Ιησού, σας συνδέει με την σοφία όλων των δασκάλων σας, σας συνδέει κυρίως με τον πλούτο και την σοφία της δικής σας ψυχής. Σας συνδέει με δυνάμεις ευσπλαχνίας, σας συνδέει με δυνάμεις άφοβες, μη ευάλωτες που φέρνουν λύσεις, που δημιουργούν γέφυρες, που επινοούν διέξοδα εκεί που φαίνονται αδιέξοδα, που επινοούν πέμπτες και έκτες και έβδομες ευκαιρίες, εκεί που φαίνονται να μην υπάρχουν ευκαιρίες. Ο πλούτος είναι μέσα σας, αλλά χωρίς σιωπή δεν μπορείτε καν να τον συνειδητοποιήσετε. Δεν είναι κρίμα σε μια εποχή ενδυνάμωσης, σε μια εποχή που κάθε ανθρώπινο ον μπορεί να νιώσει την απίθανη γλύκα, την εξαίσια σοφία, την απέραντη ευσπλαχνία μέσα του. Σε μια εποχή που σας δίνεται η ευκαιρία να βρείτε αυτή την δύναμη της ανώτερης διάνοιας, εσείς να παραμείνετε κλεισμένοι σε μια γωνία γεμάτοι αγωνία και φόβο, με μικρή ψυχή, με μικρό νου και με λίγα συναισθήματα; Την ίδια ώρα που μέσα σας υπάρχουν όλα αυτά; Τι περιμένετε; Αν δεν είναι τώρα η ώρα, που έχουν βγει όλα τα φαντάσματα από τις ντουλάπες, αν δεν είναι τώρα η ώρα που σαρώνεστε, η ευκαιρία, πότε νομίζετε ότι θα είναι; Τι περιμένετε για να δώσετε στον εαυτό σας την άδεια να είναι αυτό που είναι; Τι περιμένετε για να δώσετε στον εαυτό σας την άδεια να είναι ελεύθερος; Ποιον περιμένετε; 

Αγαπητοί μας είστε όλοι παιδιά των άστρων. Είσαστε όλοι πολύτιμοι λαμπεροί θησαυροί που λάμπουν για όσους σας βλέπουν. Είσαστε μέσα σε μια πραγματικότητα αληθινά εξ ίσου πολύτιμη με εσάς και είναι τουλάχιστον κρίμα, εσείς πολύτιμα λαμπερά πλάσματα σε μια απίστευτα πολύτιμη πραγματικότητα, να μην δίνετε άδεια στον εαυτό σας να γευτεί την πραγματικότητα στην οποία βρισκόσαστε, το δικό σας τώρα, την δική σας ευκαιρία. Είναι σαν να σας φέρνουν το πιάτο με το πιο τέλειο φαγητό, να σας το έχουν έτοιμο και εσείς να φοβάστε να απλώσετε το χέρι, εσείς να φοβόσαστε να δοκιμάσετε. Δεν είναι ότι πια σας τρομάζει η εξαίσια ομορφιά των εαυτών σας, είναι ότι βρισκόσαστε απέναντι στον πυρήνα των ψυχικών σας φόβων. Δηλαδή τώρα έχετε το δίλημμα ότι: βλέπετε την εξαίσια ομορφιά και την ψυχανεμίζεστε αλλά φοβάστε ότι θα υπάρξει αμείλικτη τιμωρία, αν γευτείτε αυτό το πιάτο. Φοβάστε δηλαδή την φώτιση, φοβάστε την ψυχική ένωση. Αυτοί είναι οι τελευταίοι φόβοι. Όλα όσα συμβαίνουν στην πραγματικότητα είναι τα τελευταία μεγάλα συμπυκνωμένα κομμάτια φόβων που ή θα σας οδηγήσουν στην ψυχική ένωση ή θα σας κρατήσουν χώρια. Αυτό που τρέμετε είναι η ένωση και βρίσκεστε στο τελευταίο κεφάλαιο της δυνατότητάς σας για αυτή την ένωση. Είχαμε μιλήσει για τον τεράστιο κρύσταλλο, τον τεράστιο ενεργειακό σχηματισμό που υπάρχει στο Αιγαίο. Πιστεύετε ότι είναι τυχαίος;  Πιστεύετε ότι δεν υπήρχε άλλο σημείο στη Γαία να τοποθετηθεί παρά μέσα σε ένα χώρο τόσο μικρό; Σας θυμίζουμε πως εδώ και πάρα πολλά χρόνια σας έχουμε πει πως αυτός ο γεωγραφικός χώρος είναι ο χώρος όπου πρώτα έδεσαν οι ενέργειες της συνειδητότητας για την Γη. Είναι ο χώρος που γείωσε τις πολικότητες, είναι ο χώρος δηλαδή που μπορείτε να πείτε ότι πρωτογεννήθηκε η ανθρώπινη συνειδητότητα. Είναι ο χώρος που πρωτογειώθηκε η ενέργεια της ψυχής σας. Αντιμετωπίζετε πιο βαθειά από άλλους αυτό τον φόβο, τον ψυχικό. Σας ταρακουνάνε πιο πολύ τα φαντάσματα από ότι άλλες κουλτούρες και άλλες φυλές και ο λόγος είναι ότι έχετε μεγαλύτερη πρόκληση αλλά και μεγαλύτερη ευκαιρία. Ο ενεργειακός κρυστάλλινος σχηματισμός στο Αιγαίο είναι μια τεράστια βιβλιοθήκη με πληρο-φορίες. Αυτή η τεράστια βιβλιοθήκη αφυπνίζεται μέσα από τις ψυχικές σας ενέργειες. Η ένωση πυροδοτεί τις πληροφορίες, η ένωση επιτρέπει την ελεύθερη ροή. Το να θέλετε να είστε με την ψυχή σας και να μην θέλετε να είστε με τους φόβους και τις ανασφάλειες. Οι κρυσταλλικές δομές μέσα στο αίμα σας συνηχούν και συντονίζονται με την ενεργειακή βιβλιοθήκη του Αιγαίου. Αυτή η βιβλιοθήκη δεν είναι όπως φαντάζεστε τις δικές σας βιβλιοθήκες. Δεν είναι βιβλία στην σειρά που θα πρέπει να διαβάζετε. Είναι οι πληροφορίες που υπάρχουν αποθηκευμένες μέσα στο DNA και μέσα στους κωδικούς του αίματος. Είναι η ιστορία σας ως όντα. Είναι ποιοι ήσασταν, ποιοι είστε, τι έχετε ζήσει, τι γνωρίζετε. Είναι οι εγγενείς σας πληροφορίες, είναι ο πλούτος που σας στέρησαν. Είναι οι ίνες του DNA που ακόμα δεν έχουν ενεργοποιηθεί. Είναι το πλήρες σας φορτίο. Αν δεν αξίζει για αυτό να απαλλαγείτε από τους φόβους σας, γιατί αξίζει αυτή η ζωή σας; Ήρθατε σε αυτή την ζωή για να αποκτήσετε ένα βιολογικό σώμα απλώς για να μπορέσετε να λήξετε μια ζωή λέγοντας πως ήσασταν μεγάλοι ήρωες που αντέξατε μια ανθρώπινη ζωή; Αυτό σας νοιάζει; Θέλετε στο τέλος της ζωής σας να πάρετε έναν έπαινο που λέει: Μπράβο σου που άντεξες μια τόσο μαρτυρική ζωή; Πόσο θα κρατήσετε την δραματική ανάγκη σαν κίνητρο για εξέλιξη;

Η βιβλιοθήκη του Αιγαίου είναι ο εαυτός σας. Είναι όλες οι πληροφορίες που κάποια στιγμή χάσατε και σας έκαναν να ξεχάσετε ποιοι είστε, και σας έκαναν να μην θυμάστε ποιοι είστε και που πάτε. Δεν μπορείτε να τις ανακτήσετε, αν δεν αποφασίσετε εσείς τώρα ποιοι είστε που πάτε, τι θέλετε για σας ατομικά; Ποιό είναι το όνειρό σας, πέντε σπίτια ακόμα και τρία περισσότερα αυτοκίνητα; Ποιό είναι το όνειρο της ζωής σας; Τι είναι αυτό που θέλετε να πετύχετε μέσα από την ευκαιρία που έχετε να ζήσετε όντας άπειροι το πολύ περιορισμένο; Θα είσαστε ευχαριστημένοι αν φύγετε από αυτόν τον πλανήτη έχοντας πέντε σπίτια και δέκα αμάξια; Θα είσαστε ευχαριστημένοι αν καταφέρετε να πάρετε μια σύνταξη πενίας; Αυτό θα είναι αυτό που θα έχετε κερδίσει από μια ολόκληρη ζωή; Αυτός είναι ο στόχος για μια ανθρώπινη ζωή; Ο απόλυτος φόβος. Η απόλυτη συρρίκνωση; Τόσο πολύ δεν πιστεύετε στην δύναμή σας; Τόσο πολύ δεν πιστεύετε ότι μπορείτε να δημιουργήσετε καλές ζωές, υγιείς ζωές, ειρηνικές ζωές; Τόσο πολύ πιστεύετε ότι οι άλλοι θα εξασφαλίσουν το δικαίωμά σας στην ζωή;

Αγαπητοί φίλοι δεν είναι ώρα να ξεγελιέστε πλέον. Έχετε δει, το πόσο πολύ έχετε χειραγωγηθεί, κοιτάξτε όλο το παρελθόν πίσω. Έχετε δει πως δεν οδηγεί πουθενά αυτή η νοοτροπία. Έχετε δει πως ο δρόμος που έχετε βαδίσει δεν πήγε πουθενά. Τι θα τον κάνει να αλλάξει, αν η απόφασή σας να κάνετε ένα βήμα σε ένα χώρο που ως τώρα σας ήταν άγνωστος, στο χώρο του ψυχικού σας πεδίου. Τι θα σας κάνει να βρεθείτε εκεί αν όχι μια απόφαση θαρραλέα ότι δεν θα δώσετε τροφή στους φόβους. Ότι δεν θα δώσετε τροφή στην ανασφάλεια. Ότι θα σταθείτε έξω από τα πεδία χειραγώγησης των φόβων και της ανασφάλειας. Ότι θα αξιώσετε την κυριότητα του ζωτικού σας πεδίου και ότι θα σταθείτε κύριοι μέσα σ’ αυτό. Το «‘Η ταν ή επί τας» είναι το μήνυμα όλης της περιόδου που διανύει η ανθρωπότητα. Ή θα σταθείτε όρθιοι και ελεύθεροι χωρίς φόβους και μιζέριες και ανασφάλειες ή θα βρεθείτε σε μι ακόμα μεγαλύτερη συρρίκνωση και ακόμα μεγαλύτερο αδιέξοδο. Η αύξηση της διάκρισής σας και η καθαρότητα της διάκρισής σας είναι ζητούμενα και για να είναι ζητούμενα σημαίνει ότι τα έχετε ήδη. Η πραγματικότητα δεν έρχεται ποτέ να σας φέρει κάτι για το οποίο δεν είσαστε ήδη έτοιμοι να το διαχειριστείτε. Η πραγματικότητα έρχεται για να σας βοηθήσει να συνειδητοποιήσετε το ότι ήσασταν έτοιμοι. Η πραγματικότητα έρχεται για να σας βοηθήσει να καταλάβετε ότι μπορείτε να βγείτε από τον φόβο. Αν συνειδητοποιήσετε αυτό που ακούτε, θα ξέρετε πολύ καλά μέσα σας ότι είναι τελείως ψευδαισθησιακή η αντίληψη το ότι δεν μπορείτε να διαχειριστείτε τα πράγματα και να βγείτε από τους φόβους. Τίποτα δεν έρχεται στην ζωή σας αν δεν είστε ήδη έτοιμοι για να το διαχειριστείτε. Ούτε σε μαζική κλίμακα ούτε σε συλλογική κλίμακα, ούτε στα ατομικά σας πεδία. Αποφασίστε να διαχειριστείτε. Αποφασίστε να βγείτε από τον φόβο. Δώστε μια ευκαιρία σε αυτούς τους υπέροχους εαυτούς σε αυτούς τους εαυτούς που είναι προικισμένοι με εγγενή γνώση, να αφυπνίσουν αυτή τη γνώση. Δώστε την ευκαιρία στα ψυχικά σας πεδία να αναδιατάξουν και να ξαναζωντανέψουν τις ίνες του DNA σας. Ήταν δικές σας και είναι δικές σας. Πρέπει να τις αξιώσετε.  Αγαπητοί φίλοι η ελευθερία δεν χαρίζεται. Την αξιώνετε, την διεκδικείτε και κάνετε αυτό που χρειάζεται για να την αποκτήσετε. Μην μένετε σε μια νοοτροπία παθητικής στάσης. Αν θέλετε η ανθρωπότητα να είναι ελεύθερη πρέπει ο καθένας ατομικά να αξιώσει αυτή την ελευθερία. Είσαστε δημιουργοί. Θα την δημιουργήσετε, θα την διεκδικήσετε και θα κάνετε αυτό που χρειάζεται για να την έχετε. Αυτό θα δώσει νόημα, ουσία και σκοπό στο ότι ζήσατε μια υλική ζωή. Όταν θα φύγετε από αυτόν τον κόσμο, ούτε τα σπίτια σας θα μετράνε ούτε τα αυτοκίνητά σας ούτε οι μεγάλοι δρόμοι. Αυτό τελικά είναι αυτό που θα έχει μετρήσει: πόσο ελεύθεροι καταφέρατε να είστε; Πόσο πλησιάσατε την αλήθεια σας; Πόση γαλήνη υπάρχει μέσα στον εαυτό σας. Εάν δεν καταφέρατε να διώξετε τα φαντάσματα από τις ντουλάπες σας, τι να το κάνετε να έχετε διαμερίσματα σε αυτόν τον κόσμο και να φεύγετε από αυτόν μαζί με χίλια μαύρα φαντάσματα να σας κατατρέχουν. Νομίζετε ότι αυτό θα σας κάνει να αισθανθείτε νικηφόροι από την εμπειρία της βιολογίας; Είσαστε άπειρα πνεύματα και ερχόσαστε στην βιολογία και η εμπειρία έχει στόχο την ευτυχία, την πληρότητα, τι χαρά, την εκπλήρωση της αληθινής σας υπόστασης. Για αυτό δημιουργούνται οι υλικοί κόσμοι και για αυτό υπάρχουν οι υλικοί κόσμοι. Αν δεν καταλάβετε τι είναι αυτό που σας κάνει ευτυχείς θα είναι πολύ κρίμα.

Και δεν είναι ώρα να νοιαστείτε για το τι θα γίνει με τον ενεργειακό σχηματισμό του Αιγαίου, γιατί θα γίνει με αυτό τον ενεργειακό σχηματισμό, ότι θα αποφασίσετε εσείς ότι θα γίνει με τα δικά σας ψυχικά πεδία.

Μέχρι την επόμενη φορά θα σας καλέσουμε να επικαλεστείτε την ενέργεια του Μιχαήλ μέσα σας. Ο Μιχαήλ είναι μια ενέργεια με την οποία συνδέεστε όλοι όσοι ζείτε επάνω στην Γη. Γιατί είναι ενέργεια που σας συνδέει με τον σπινθήρα του δικού σας πνεύματος και του συλλογικού πνεύματος. Είναι η ώρα να αφυπνίσετε τον σπινθήρα της πνευματικής σας υπόστασης και αυτός ο σπινθήρας δεν μπορεί να ζήσει μέσα σε φόβο. Δεν μπορείτε να τον δείτε. Καλέστε την ενέργεια του Μιχαήλ, συνοδοιπόρου για αυτή την περίοδο, ζητήστε του την βοήθεια για να απαλλαγείτε από τους φόβους σας. Ζητήστε του, δηλώστε του ότι θέλετε να είστε ελεύθεροι και θα βρείτε την βοήθεια του. Ο Μιχαήλ είναι εδώ στην Γη αυτή την περίοδο με χιλιάδες τάγματα βοηθών. Είναι εδώ έτοιμοι να στηρίξουν όποιον αποφασίσει να είναι άφοβος. Έχετε τεράστια ψυχική βοήθεια γύρω σας. Χρησιμοποιήστε την. Αποφασίστε τι θα κάνετε. Κάντε τις επιλογές σας. Ποιοι θα γίνετε; Τι θα είστε; Έχετε τόση βοήθεια γύρω σας και είναι κρίμα να βαδίζετε μόνοι. Πάρτε την βοήθεια που σας δίνεται. Ακουμπήστε σε ένα χέρι στο οποίο έχετε εμπιστοσύνη και αυτό είναι του Μιχαήλ για αυτή την περίοδο. Αφήστε τον να σας δώσει την δύναμη που χρειάζεστε. Δεν σας δίνει την δική του δύναμη. Σας μεταφέρει την δύναμη από το δικό σας ψυχικό πεδίο. Δεν παίρνετε δύναμη από εκείνον για να στερέψει. Τον χρησιμοποιείτε σαν γέφυρα για να μεταφέρει σε σας την δύναμη που υπάρχει στο δικό σας ψυχικό πεδίο. Πάρτε αυτή την βοήθεια, αλλά αποφασίστε αν θα ζήσετε χωρίς φόβο και ανασφάλεια ή όχι. Αποφασίστε αν για σας είναι μια ζωή για την οποία θέλετε να δείτε τον εαυτό σας ελεύθερο ή ευτυχή. Πάρτε τις δικές σας αποφάσεις και αν η απόφασή σας χρειάζεται υποστήριξη από τον Μιχαήλ καλέστε τον. Θα είναι εκεί για να κάνει την άγκυρα και την γέφυρα για σας με τα ψυχικά σας πεδία.

Και μέχρι την επόμενη φορά, αγαπητοί φίλοι, η ευχή μας είναι να ξεπεράσετε την αναποφασιστικότητα μέσα στους ανθρώπινους εαυτούς σας. Μέχρι την επόμενη φορά η ευχή μας είναι να μην φοβηθείτε να ασκήσετε ελεύθερη βούληση για τον εαυτό σας και το μέλλον σας. Μέχρι την επόμενη φορά η ευχή μας είναι να συνειδητοποιήσετε τι έχει αληθινά αξία στην ζωή σας.

 

Και έτσι είναι.

 

 

© 2010 Χαριτίνη Χριστάκου, Γιώργος Κελαϊδίτης

Richard Phillips Feynman: ο μεγάλος επιστήμονας και δάσκαλος

Richard Phillips Feynman: ο μεγάλος επιστήμονας και δάσκαλος

13 Φεβρουαρίου 2013

Επιστήμες / Μορφές της Επιστήμης & της Τεχνολογίας  

Ο Ρίτσαρντ Φάινμαν, σε διάλεξή του στο CERN, το 1970 (φωτ. CERN)

Ο Richard Phillips Feynman (Ρίτσαρντ Φίλλιπς Φάινμαν, 1918-1988) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς φυσικούς. Τιμήθηκε και με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής για την δουλειά του στην Κβαντική Μηχανική, και συγκεκριμένα για τη συμβολή του στην ανάπτυξη της κβαντικής ηλεκτροδυναμικής, ενώ στο ενεργητικό του περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η πρόβλεψη της ύπαρξης των κουάρκς και η εξήγηση της υπερρευστότητας του υγρού ηλίου.

Κάθε χρόνο στα μέσα Φεβρουαρίου, εδώ και είκοσι πέντε χρόνια, πολλοί φυσικοί σε διάφορα μέρη του κόσμου αναβάλλουν την προγραμματισμένη τους διάλεξη για να προσφέρουν στους φοιτητές τους ένα ειδικό μάθημα που το ονομάζουν Φυσική Χ. Πρόκειται για ένα ανορθόδοξο μάθημα —οι φοιτητές είναι ελεύθεροι να θέσουν οποιαδήποτε επιστημονική ερώτηση και ο καθηγητής οφείλει να απαντήσει  στηριζόμενος μόνο στην επιστημονική γνώση και πρακτική.

Μια τέτοια τάξη υπήρχε στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας για είκοσι σχεδόν χρόνια, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’80. Και οι φυσικοί σ’ όλο τον κόσμο που συνεχίζουν την παράδοση τιμούν με αυτό τον τρόπο τον πρωτοπόρο εκείνης της Φυσικής Χ, το μεγάλο επιστήμονα και δάσκαλο Richard Phillips Feynman (Ρίτσαρντ Φίλιπς Φάινμαν). Φέτος συμπληρώνονται 25 χρόνια από το θάνατό του και το Ίδρυμα Ευγενίδου τον τιμά με μια εκδήλωση αφιερωμένη στην επιστήμη του, τη μεγαλοφυΐα του και την προσωπικότητά του.

O Φάινμαν το 1955

Ο Feynman γεννήθηκε το 1918 στη Νέα Υόρκη και μεγάλωσε μια εποχή που η σχετικότητα του Αϊνστάιν είχε δικαιωθεί και η κβαντική περιγραφή των ατόμων και των ηλεκτρονίων είχε ξεκινήσει, εγκαινιάζοντας τη χρυσή εποχή της φυσικής και της τεχνολογίας. Μεγάλωσε μέσα σε μια φιλομαθή οικογένεια και έλαμψε με τους θριάμβους του στους μαθητικούς διαγωνισμούς πριν αρχίσει τις σπουδές στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης και ολοκληρώσει το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον. Όταν ξεκίνησε την καριέρα του στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ, είχε ήδη συμμετάσχει στο Σχέδιο Μανχάταν για την ατομική βόμβα και είχε δείξει στον κόσμο μια νέα —αξεπέραστη σε πρωτοτυπία και αποτελεσματικότητα— θεωρία για τα φυσικά φαινόμενα του μικρόκοσμου. Γρήγορα κατέληξε στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της  Καλιφόρνιας, όπου και παρέμεινε μέχρι το θάνατό του στις 15 Φεβρουαρίου 1988.

Ο επιστήμονας Feynman δικαίωσε πλήρως τη φήμη του και το Νόμπελ Φυσικής που του απονεμήθηκε το 1965. Εκτός από μια νέα και πρωτοποριακή διατύπωση της κβαντομηχανικής, τα περίφημα υπολογιστικά διαγράμματα, που φέρουν το όνομά του, και τη θεωρία του για την αλληλεπίδραση ηλεκτρονίων και φωτός, κατά τη διάρκεια της ακαδημαϊκής του ζωής καταπιάστηκε με το φαινόμενο της υπερρευστότητας του υγρού ηλίου, την κβαντική ερμηνεία της βαρύτητας, τη δομή και τις αλληλεπιδράσεις των στοιχειωδών σωματιδίων και τη θεωρία των υπολογιστών. Ήταν επίσης ο πρώτος που αντιλήφθηκε την ύπαρξη μηχανισμού στους αστέρες που οδηγεί σε μελανές οπές και, σε μια περίφημη ομιλία του, εισήγαγε την έννοια της μικροτεχνολογίας.

Όμως ο Φάϊνμαν πέρασε στην ιστορία κυρίως ως δάσκαλος με γνωστότερες τις διαλέξεις γενικής φυσικής στις αρχές της δεκαετίας του ’60, ένα εγχείρημα σχεδιασμένο για προπτυχιακούς φοιτητές που όμως κατέληξε —εν αγνοία του διδάσκοντος— σε διαλέξεις για μεταπτυχιακούς και επαγγελματίες φυσικούς. (Οι διαλέξεις έχουν εκδοθεί σε τρεις τόμους, γνωστοί ως «τα κόκκινα βιβλία»). Η επιτυχία των διαλέξεων αυτών και η δημοτικότητα του ίδιου ανάμεσα σε φοιτητές και συναδέλφους αποτέλεσε φαινόμενο, όπως αποτέλεσαν φαινόμενα η βαθιά πίστη του στην επιστήμη, η πολυσχιδής προσωπικότητά του, ο παράξενος αλλά χαρισματικός χαρακτήρας του και ακόμη οι περιπετειώδεις σχέσεις του με τις γυναίκες.

Λίγο πριν από το θάνατό του, ήταν επίσης αυτός που μπροστά στο σοκαρισμένο αμερικανικό κοινό εξήγησε με ένα απλό πείραμα την αιτία της καταστροφής του διαστημικού λεωφορείου Τσάλενζερ το 1986.

Αγάπα με αν Τολμάς (2003)

Αγάπα με αν Τολμάς (2003)

Αγγλικός Τίτλος: Love Me If You Dare

Αυθεντικός Τίτλος: Jeux d'enfants

Tagline: Ένα παιχνίδι πιο συναρπαστικό απ' τη ζωή. Ένας έρωτας πιο δυνατός από το χρόνο.
Είδος: Δραματική, Κομεντί
Διάρκεια: 93'
Γλώσσα: Γαλλικά
Χώρα: Γαλλία, Βέλγιο
Εταιρεία Διανομής: Filmtrade
Ημερομηνία Κυκλοφορίας: 06/02/2004

Δείκτης Καταλληλότητας: 

Βαθμολογία SevenArt: [0.0/10]

Βαθμολογία Επισκεπτών: [6.5/10]

Υπόθεση:

Μία ολόκληρη ζωή για να πεις «σ αγαπώ». 80 χρόνια για να αρχίσει μία ιστορία αγάπης. Και όλα αυτά για ένα παιχνίδι, ή μάλλον εξαιτίας ενός παιχνιδιού.
Η Σοφί και ο Ζυλιέν έφτιαξαν τους κανόνες του παιχνιδιού και θα είναι οι διαιτητές του για το υπόλοιπο της ζωής τους… και συχνά τα θύματά του. «Τολμάς;» «Τολμώ!». Είναι ικανοί για όλα: τα καλύτερα και τα χειρότερα. Παραβαίνουν τους κανόνες, τολμούν οτιδήποτε απαγορευμένο, γελούν, πληγώνουν ο ένας τον άλλον…. Κάνουν τα πάντα εκτός από το να παραδεχτούν ότι αγαπιούνται…
Το παιχνίδι ξεκίνησε με μία αθώα αφορμή, σαν παρηγοριά στη βαριά αρρώστια της μαμάς, σαν παρηγοριά στις κοροϊδίες των συμμαθητών. Και μερικά χρόνια μετά, το παιχνίδι έγινε το πιο όμορφο και δυνατό πράγμα στη ζωή των δύο παιδιών. Παίζουν, αγαπιούνται… Το παιχνίδι και ο έρωτας: τελικά όμως είναι πιο απλό να μείνουν απλώς φίλοι. Κάπως έτσι κυλά η ζωή τους αλλά το παιχνίδι παραμένει, με μεγαλύτερη ένταση και γίνεται πάθος. Και κάθε φορά απαντούν «Τολμώ!» και λένε «Σ αγαπώ περισσότερο και από την ίδια μου τη ζωή». «Τολμώ!».