Κυριακή 21 Ιουνίου 2015

Ο εξομολόγος των διαβόητων κακοποιών (π. Μάρκος Μανώλης)

Ο εξομολόγος των διαβόητων κακοποιών
Γράφει η ΕΛΕΑΝΑ - ΖΩΗ ΡΟΥΣΟΥ
Η άσπρη γενειάδα του και τα ράσα του μπορεί να μην ταιριάζουν με τα στενά κελιά των φυλακών, εκείνος όμως δεν διστάζει να φτάσει μέχρις εκεί προκειμένου να επιτελέσει το θεάρεστο έργο του σώζοντας ανθρώπινες ψυχές. Διαβόητοι κακοποιοί τον θεωρούν τον πιο κοντινό τους άνθρωπο, τον εμπιστεύονται, του ανοίγουν την καρδιά τους, του εκμυστηρεύονται τους προβληματισμούς τους και επιζητούν να πάρουν άφεση αμαρτιών. Ο πατήρ Μάρκος, ο ιερέας που τα τελευταία 25 χρόνια έχει σταθεί στο πλευρό εκατοντάδων ανήλικων εγκλεισμένων και έχει γίνει ο προσωπικός εξομολόγος μερικών από τους ανθρώπους που με τις αποτρόπαιες πράξεις τους συγκλόνισαν το πανελλήνιο, μιλάει στην «Espresso της Κυριακής» για τις συναντήσεις του με τους διαβόητους κακοποιούς......
Ηταν το 1985, όταν ο 73χρονος σήμερα ιερέας Μάρκος Μανώλης, που λειτουργεί στον ιερό ναό Αγίου Διονυσίου, ξεκίνησε να επισκέπτεται σωφρονιστικά ιδρύματα και να αναπτύσσει στενή επικοινωνία με έγκλειστους. Η αρχή έγινε από τις στρατιωτικές φυλακές Αυλώνας, όπου ο πατέρας Μάρκος περνούσε ατελείωτες ώρες εξομολογώντας και δίνοντας συμβουλές σε νεαρούς στρατιώτες που είχαν παραστρατήσει. Εκεί συνάντησε για πρώτη φορά το «θεριό των Βαλκανίων», τον Κώστα Πάσσαρη, με τον οποίο ανέπτυξε μια πιο προσωπική σχέση. Στο πρόσωπο του ιερέα ο νεαρός τότε κακοποιός είδε τον άνθρωπο στον οποίο μπορούσε να εκμυστηρευτεί τα πάντα. Του μίλησε για τα μελλοντικά σχέδιά του, ενώ παράλληλα του ζήτησε τη βοήθειά του. Οι δρόμοι τους χάθηκαν για αρκετά χρόνια, μέχρι τη στιγμή που συναντήθηκαν και πάλι, ύστερα από παράκληση του διαβόητου κακοποιού, αυτήν τη φορά στη φυλακή της Ρουμανίας.
Εκτός από τον Πάσσαρη, έπειτα από περίπου δέκα χρόνια παρουσίας στα σωφρονιστικά καταστήματα της Ελλάδας, ο πατήρ Μάρκος Μανώλης ήρθε τετ α τετ και με δύo ανθρώπους που οι πράξεις τους προκάλεσαν ανατριχίλα στο πανελλήνιο, τα μέλη των σατανιστών της Παλλήνης Ασημάκη Κατσούλα και Μανώλη Δημητροκάλη...

Το «θεριό των Βαλκανίων» στον δρόμο του Θεού
Ο Κώστας Πάσσαρης, το αιματοβαμμένο βιογραφικό του οποίου περιλαμβάνει μεταξύ άλλων στυγνές δολοφονίες, αιματηρές ληστείες, ναρκωτικά και βιασμούς, ήταν ένας από τους έγκλειστους στρατευμένους που είχαν την τύχη να γνωρίσουν και να ανοίξουν την καρδιά τους στον πατέρα Μάρκο. Το 1995, σε ηλικία μόλις είκοσι ετών, ο Κώστας Πάσσαρης, που εκείνη την περίοδο υπηρετούσε τη θητεία του στην Κομοτηνή, συνελήφθη από άνδρες της Στρατονομίας κατηγορούμενος για τον βιασμό μιας ηλικιωμένης αλλά και για κλοπές. Λίγες ημέρες αργότερα, το «θεριό των Βαλκανίων» πέρασε τις πύλες των στρατιωτικών φυλακών Αυλώνα. Εκεί σημειώνεται η πρώτη επαφή του αδίστακτου κακοποιού με τον χριστιανισμό, καθώς συναντάει τον πατέρα Μάρκο, ακούει με προσοχή τα χριστιανικά διδάγματα και ουσιαστικά κάνει το πρώτο βήμα που τον οδήγησε στη σημερινή του επιθυμία να απαρνηθεί τα εγκόσμια -όταν και εφόσον αποφυλακιστεί- και να γίνει μοναχός στο Αγιον Ορος.
Ο ιερωμένος θυμάται: «Από τις πρώτες μας επαφές στην Αυλώνα, μου έκανε πολύ αληθινές εξομολογήσεις και δήλωνε μετανιωμένος. Μάλιστα, θυμάμαι που μου είχε πει μία φορά ότι ευχαριστεί τον Θεό που τον βοήθησε και δεν έφτασε στο έγκλημα. Ωστόσο, ύστερα από λίγο καιρό άλλαξαν όλα. Εχει ένα αγγελικό πρόσωπο και δεν μπορούσα να φανταστώ ποτέ ότι θα έφτανε μέχρις εκεί. Ομως, η αλήθεια είναι πως ο Κώστας μια ζωή έδινε μάχες με τον ίδιο του τον εαυτό».
Εναν χρόνο μετά τον εγκλεισμό του, ο Κώστας Πάσσαρης δραπέτευσε από τις φυλακές Αυλώνα και για μία ακόμη φορά παρασύρθηκε από τους «δαίμονές» του, αυτούς που τον βασάνιζαν από μωρό, καθώς ποτέ δεν έζησε χαρούμενες οικογενειακές στιγμές. Τα χρόνια πέρασαν και οι δρόμοι των δύο ανδρών χώρισαν, αφού από το 2001 μέχρι και σήμερα ο Κώστας Πάσσαρης βρίσκεται έγκλειστος στις περίφημες φυλακές υψίστης ασφαλείας Γκέρλας στη Ρουμανία καταδικασμένος για τις παράνομες πράξεις του σε δις ισόβια.
Ολα αυτά μέχρι πέρυσι το καλοκαίρι, όταν ο πατέρας Μάρκος επισκέφτηκε ξανά ύστερα από χρόνια τον διαβόητο κακοποιό στις φυλακές της Ρουμανίας. Η συνάντηση αυτή ήταν αποτέλεσμα της επιθυμίας του Πάσσαρη, που ζήτησε από την Αριστέα Κατσούλη -τη γυναίκα που όλα αυτά τα χρόνια βρίσκεται κοντά του κι έχει σχέση με την ενορία- να μεσολαβήσει προκειμένου να πραγματοποιηθεί.
Ο πατέρας Μάρκος μας εξομολογείται πως ο Πάσσαρης «ήταν πολύ ειλικρινής και ταπεινός. Η αλήθεια είναι πως χάρηκε πολύ που με είδε ξανά. Ο Κώστας είναι χαρισματικό παιδί και αν η ζωή δεν τον είχε οδηγήσει εκεί που είναι τώρα, θα μπορούσε να είναι ακόμη και καθηγητής πανεπιστημίου. Μου ζήταγε πάντα βιβλία και τα ρουφούσε σαν σφουγγάρι».
Το περασμένο Πάσχα, ο διαβόητος εντός και εκτός ελληνικών συνόρων κακοποιός εξέφρασε την επιθυμία του στον αρχιμανδρίτη Γερβάσιο ζητώντας του να μονάσει. Αυτήν τη σκέψη του την εξομολογήθηκε στον πατέρα Μάρκο, κάτι που όπως ο ίδιος δήλωσε στην «Espresso της Κυριακής», τον χαροποίησε ιδιαίτερα. «Μακάρι ο Θεός να τον αξιώσει και να καταφέρει να πραγματοποιήσει αυτό που επιθυμεί. Θα είναι μία αληθινή μετάνοια. Ετσι και αλλιώς η μόνη του έννοια είναι να ζήσει αληθινά στον δρόμο του Θεού».
Σύμφωνα με όσα δηλώνει ο ιερέας, τα τελευταία χρόνια ο Κώστας Πάσσαρης έχει αλλάξει πολύ. Τον ενοχλούν οι φωνές και αγριεύει όταν οι πάνοπλοι φρουροί των φυλακών Γκέρλας μιλάνε άσχημα στους συγκρατούμενούς του. Μάλιστα, ο πατέρας Μάρκος μας αποκάλυψε πως ο Πάσσαρης του εξομολογήθηκε ότι δεν είναι ένοχος και δεν έχει σχέση με όλα αυτά για τα οποία τον έχουν κατηγορήσει στη Ρουμανία. «Εγώ τον πιστεύω. Μου είπε ότι δεν ήθελε φασαρίες και πως όταν τον συνέλαβαν τους είπε “φορτώστε τα πάνω μου να τελειώνουμε αλλά να ξέρετε ότι δεν ευθύνομαι για όλα εγώ”».

Οι σατανιστές της Παλλήνης
Παραμονές Πρωτοχρονιάς του 1994 και η Ελλάδα συγκλονίζεται από την αποκάλυψη μίας από τις πιο σκοτεινές υποθέσεις που απασχόλησαν ποτέ τη χώρα, την εξάρθρωση των σατανιστών της Παλλήνης. Τα ονόματα Ασημάκης Κατσούλας, Μανώλης Δημητροκάλης και Δήμητρα Μαργέτη μένουν ανεξίτηλα χαραγμένα στις μνήμες των Ελλήνων και το άκουσμά τους προκαλεί τρόμο και ανατριχίλα. Τον Αύγουστο του 1992, οι τρεις νέοι ξεκίνησαν την παράνομη δράση τους αποπλανώντας νεαρά κορίτσια, πολλές φορές ακόμη και ανήλικα. Στη συνέχεια, τις παρέσυραν σε ομαδικά σεξουαλικά όργια και τελετές μαύρης μαγείας, ενώ δύο από τις ανυποψίαστες γυναίκες βρήκαν τραγικό θάνατο στα χέρια της σατανικής τριάδας.
Μετά την καταδίκη τους οι δύο άντρες της ομάδας οδηγήθηκαν στις φυλακές Κορυδαλλού. Ο πατέρας Μάρκος, που τότε τους είχε επισκεφτεί στο σωφρονιστικό κατάστημα για να τους γνωρίσει από κοντά και να μιλήσει μαζί τους, θυμάται: «Οταν τους πήγαν στις φυλακές, όλοι οι κρατούμενοι ήθελαν να πέσουν να τους φάνε. Πρώτα συνάντησα τον Δημητροκάλη. Ο Μανώλης από μικρός πίστευε πάρα πολύ στον Θεό. Δυστυχώς αργότερα έμπλεξε με κακές παρέες που τον παρασύρανε και άκουγε κι αυτή την πολύ σκληρή και άγρια μουσική, τη heavy metal. Ολα αυτά τον ώθησαν στο να κάνει στροφή 360 μοιρών. Οταν όμως μπήκε στη φυλακή, όλα άλλαξαν και πάλι μέσα του και θυμήθηκε τον παλιό του εαυτό. Ζήταγε συνεχώς να εξομολογηθεί και μάλιστα παρακινούσε και τους υπόλοιπους κρατουμένους να έρχονται σε μένα».
Ο πατέρας Μάρκος μας οδηγεί και στην κοντινή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στον Διόνυσο και βγάζει από το Ιερό μία μεγάλη εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. «Αυτή μας της έχει χαρίσει ο Μανώλης. Παίρνει ξύλα και κολλάει πάνω τους εικόνες. Θυμάμαι πως μου ζήταγε συνεχώς θρησκευτικά βιβλία για να διαβάζει».
Οπως μας αποκαλύπτει ο ιερέας, όταν έφτασε η στιγμή να συναντήσει από κοντά τον αρχηγό και τελετάρχη της σατανικής ομάδας των τριών, τον 23χρονο τότε Ασημάκη Κατσούλα, ήταν λίγο διστακτικός. «Να φανταστείτε πήγα πρώτα από τον ψυχολόγο που τον παρακολουθούσε για να τον ρωτήσω πώς θα έπρεπε να τον αντιμετωπίσω και ο ίδιος ο ψυχολόγος του μου είπε πως όταν πάει στο κελί του Κατσούλα κάνει την προσευχή του πρώτα».
Τελικά, σύμφωνα με όσα μας αποκαλύπτει ο πατέρας Μάρκος, η επικοινωνία τους ήταν άριστη. «Πρόκειται για ένα πολύ ερευνητικό και έξυπνο παιδί. Οταν μας ζήτησε βιβλία, αποφασίσαμε να του δώσουμε τις εξομολογήσεις του Αγίου Αυγουστίνου που ήταν πιο φιλοσοφικό από άλλα θρησκευτικά βιβλία και τελικά πράξαμε σωστά, γιατί του άρεσε πολύ».
Ο πατέρας Μάρκος έχει ακόμη (έστω και αραιές) επαφές μαζί τους. Υποστηρίζει πως πρόκειται για παιδιά που είχαν παρασυρθεί, αν και σε όλη τους τη ζωή -ακόμα και μετά την αποκάλυψη των φρικιαστικών πράξεών τους- είχαν τη στήριξη και τη συμπαράσταση της οικογένειάς τους.

Κοντά στους νέουςΤα τελευταία χρόνια, ο πατέρας Μάρκος έρχεται σε επαφή με ανήλικους παραβάτες ηλικίας από 14-15 έως και το πολύ μέχρι 21 ετών, αφού οι φυλακές Αυλώνας μετατράπηκαν από στρατιωτικές σε φυλακές ανηλίκων. Μας εξομολογείται πως τα παιδιά πάντα τον περιμένουν με χαρά και συμπληρώνει: «Χαίρονται και μόνο που βλέπουν ότι υπάρχει κάποιος που νοιάζεται γι’ αυτούς. Μερικές φορές δεν χρειάζεται ούτε να τους μιλήσουμε. Η παρουσία μας και μόνο τους κάνει καλό».
Οπως μας λέει ο ιερέας, τα παιδιά έχουν ανάγκη επικοινωνίας και είναι πολύ ευχάριστο το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχει συναντήσει «αγρίμια». «Ολοι θα μπορούσαμε να έχουμε κάνει άσχημες πράξεις, όμως όλα αιτιολογούνται, καθώς τα περισσότερα παιδιά που έχω γνωρίσει προέρχονταν από προβληματικές οικογένειες και έδειχναν την αντίδρασή τους μέσα από την παρανομία».
Τα παιδιά στις φυλακές είναι μόνα τους και χωρίς να τους το επιβάλλει κανείς νηστεύουν τις Αγιες Ημέρες του Πάσχα, ενώ δεν είναι λίγοι οι αλλοδαποί που έχουν βαφτιστεί και ζητάνε θρησκευτικά βιβλία μεταφρασμένα στη γλώσσα τους για να διαβάσουν.
«Προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε και να τους στηρίξουμε γιατί ζητάνε τη μετάνοια. Δεν πρέπει να παραμελούμε τους συνανθρώπους μας και πόσω μάλλον τα νεαρά παιδιά που έχουν ανάγκη τη φροντίδα και την αγάπη περισσότερο απ’ όλους μας» μας λέει ο πατέρας Μάρκος και μας αποχαιρετά ευχόμενός μας «Καλό Πάσχα».
Μπορεί ο 73χρονος ιερέας να έχει συνομιλήσει επί ώρες με κάποιους από τους πιο διάσημους και στυγερούς εγκληματίες της χώρας μας, όμως δεν φάνηκε στιγμή να τους ξεχωρίζει από άλλους έγκλειστους που έχει γνωρίσει τα είκοσι χρόνια που επισκέπτεται τις φυλακές της χώρας. Πίσω από τα μάτια όλων είδε το ίδιο πράγμα... παιδιά που η ζωή τα έβγαλε σε λάθους δρόμους είτε από ανάγκη είτε επειδή παρασύρθηκαν, είτε επειδή κάποιος τα αμέλησε όταν είχαν την ανάγκη του.

Σάββατο 18 Απριλίου 2015

«Πάτερ Σέργιος» Λ. Τολστόϊ


Θυμάμαι ακόμα πόση εντύπωση μου είχε κάνει το μυθιστόρημα του Λ. Τολστόϊ «Πάτερ Σέργιος» όταν το πρωτοδιάβασα  είκοσι πέντε χρόνια πριν. Δεν μπορούσα τότε να εξηγήσω το σκεπτικό του συγγραφέα στην εξέλιξη του έργου, διότι όπως έχουμε πει και άλλοτε, το έργο του Λ. Τολστόϊ και ειδικά ο «Πάτερ Σέργιος» είναι έργο αυτοβιογραφικό. Εδώ ο κεντρικός ήρωας,  ο πρίγκιπας Στεπάν Κασάτσκη, είναι ο ίδιος ο συγγραφέας που ξετιλήγει όλη τη φιλοσοφική του ιδεολογία, τις υπαρξιακές του αναζητήσεις, το «περί Θεού ερώτημα» που τόσο πολύ τον απασχολούσε κατά τη διάρκεια  του πολυτάραχου βίου του. Σ'αυτό το έργο λοιπόν, ο Στεπάν  Κασάτσκη, ευγενής, νέος και όμορφος, έχοντας ένα γρήγορο και  λαμπρό μέλλον κοντά στον Τσάρο Νικόλαο Α', ένα μήνα πριν το γάμο του με μια πεντάμορφη κοπέλα που είχε την ιδιαίτερη  εύνοια της αυτοκράτειρας, παραιτείται από το στρατό, χαλάει τον αρραβώνα του και κλείνεται σε μοναστήρι.
alt
 Αιτία αυτής του της απόφασης που συγκλόνισε την αριστοκρατική κοινωνία της Ρωσίας, ήταν όταν ξαφνικά έμαθε πως η αρραβωνιαστικιά του υπήρξε ερωμένη του Τσάρου. Ο εγωϊσμός του δεν του επέτρεψε να ανεχτεί αυτό το γεγονός και όπως αναζητούσε την τελειότητα στην κοσμική ζωή, έκανε το ίδιο και ως μοναχός. Ο Στεπάν Κασάτσκη ήταν άνθρωπος υπερήφανος και φιλόδοξος  και όπως στην κοσμική ζωή ετοιμαζόταν για τα ανώτερα αξιώματα έχοντας άψογο βίο, έτσι και ως μοναχός ρίχτηκε στους πνευματικούς αγώνες με πολύ θέρμη για να κατακτήσει ότι πνευματικότερο ως άνθρωπος. Πήρε καινούργιο όνομα, ονομάστηκε «Σέργιος» και χαιρόταν πετυχαίνοντας την τελειότητα τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά. Μέσα στο μοναστήρι ήταν εγκρατής, πράος, εργατικός, αγνός, με νηστείες και προσευχές, επεδίωκε με κάθε δυνατό τρόπο την αγιότητα. Μάλιστα μετά επτά χρόνια άρχισε να πλήττει στο μοναστήρι γιατί νόμισε πως δεν είχε να του προσφέρει τίποτε άλλο και έγινε ερημίτης. Η φήμη του είχε φθάσει παντού, όλοι μιλούσαν για εκείνον το λαμπρό αξιωματικό που είχε γίνει ερημίτης και τους έτρωγε η περιέργεια να τον δούν. Μια κρύα νύχτα ήρθε στο ερημητήριό του μια όμορφη γυναίκα, μια ζωντοχήρα, που είχε ξεσηκώσει τον αντρικό πληθυσμό με τα καμώματά της και ο Πάτερ Σέργιος για να μην πέσει μαζί της σε σαρκικό αμάρτημα, έκοψε με ένα τσεκούρι το δάχτυλό του.
alt
 Έμεινε στο ερημητήριό του άλλα επτά χρόνια. Ο κόσμος που τον επισκέπτονταν ήταν πολύς. Του ζητούσαν να τους ευλογήσει, να προσευχηθεί γι' αυτούς, ακόμη και να τους θεραπεύσει. Ο Πάτερ Σέργιος, ακουπώντας το χέρι του στα κεφάλια των αρώστων και λέγοντας προσευχές, έκανε θαύματα, θεράπευε, είχε πλέον τη φήμη του Στάρετς. Από παντού έτρεχαν οι άνθρωποι κοντά του, στο κελί του, όπου λειτουργούσε, παντού. Κι όμως εδώ ο Λέων Τολστόϊ, βάζει τον ήρωά του, τον Πάτερ Σέργιο, έναν άγιο, έναν Στάρετς που κάνει θαύματα, να αιχμαλωτίζεται από το σαρκικό πάθος και να αμαρτάνει με την άρωστη κόρη ενός εμπόρου, που ο πατέρας της την έφερε σ' αυτόν να τη θεραπεύσει. Στη συνέχεια βγάζει τα ράσα και απομακρύνεται απο το ασκητήριό του καταλήγοντας μετά από πολές περιπέτειες εξόριστος και άγνωστος  στη Σηβηρία. Ο Πάτερ Σέργιος είναι ο ίδιος ο συγγραφέας, ο Λέων Τολστόϊ, που σ' αυτό το μυθιστόρημα ξετιλήγει τα εσώψυχά του. Σε όλο του το έργο βλέπουμε την διαρκή πάλη του συγγραφέα με το Θεό, έναν Θεό όμως που ποτέ δεν μπόρεσε να γνωρίσει εξαιτίας του εγωϊσμού του. Η φιληδονία και η φιλοδοξία του ακόμη και μέσα στον ασκητικό βίο δεν τον άφησε να προσεγγίσει το Θεό που τόσο πολύ ποθούσε. Τελικά ο Πάτερ Σέργιος ζούσε για τους ανθρώπους,  προφασιζόμενος ότι ζει για το Θεό, όπως ομολογεί  ο ίδιος. Ο ατομισμός του Τολστόϊ, σε συνδιασμό με τον ορθολογισμό του ήταν η αιτία της απομακρύνσεώς του απο το Θεό.
alt
Είναι αυτό που οι ασκητικοί πατέρες ονομάζουν «φιλαυτία» και η σύγχρονη ψυχαναλυτική επιστήμη «ναρκισισμό», ως αιτία όλων των δεινών πνευματικά αλλά και σωματικά. Ο Ε. Φρομ μας λέει πως για το ναρκισιστικό άτομο υπάρχει μια και μόνη πραγματικότητα, η πραγματικότητα των δικών του σκέψεων, των δικών του αναγκών και των δικών του αισθημάτων. Έτσι μια τέτοια ναρκισιστική κατάσταση μπορεί να υπάρξει και με το πρόσχημα ενος ενάρετου ασκητικού βίου μέσα στην εκκλησία. Όταν μάλιστα αυτή συνοδεύεται και από έναν υπερτροφικό ορθολογισμό όπως εκείνο του Λ. Τολστόϊ, τότε πράγματι μπορεί να  έχουμε έναν ασκητή όπως ο Πάτερ Σέργιος, που να πέφτει σε τόσα σοβαρά λάθη και να απομακρύνεται τελείως απο τον Θεό. Η Ορθόδοξη ασκητική πείρα μας έχει διδάξει πως η αρχή και το τέλος της πνευματικής ζωής είναι να μην ζει κανείς για τον εαυτό του, η τελεία άφεση στα χέρια του «ζώντος Θεού» και η υπηρεσία του άλλου.
Χρόνης Μούτσης       Γραβιά 25 Οκτωβρίου 2012

Ο Έρωτας,

Ο Έρωτας,
Όνομα ουσιαστικόν, πολύ ουσιαστικόν,
ενικού αριθμού,
γένους ούτε θηλυκού ούτε αρσενικού,
γένους ανυπεράσπιστου.
Πληθυντικός αριθμός
Οι ανυπεράσπιστοι έρωτες...
Από τη συλλογή Ερήμην (1958) της Κικής Δημουλά. Το ποίημα της "Πληθυντικός Αριθμός" μας περιγράφει μία ερωτική ιστορία χωρίς καμία ουσιαστική περιγραφή, χωρίς πρωταγωνιστές δίνοντας όμως την εντύπωση ότι αναφέρεται στον κάθε ένα από εμάς ξεχωριστά.
Με αφορμή την ημέρα του Αγίου Βαλέντινου που οι ερωτευμένοι όλου του πλανήτη γιορτάζουν ας ανατρέξουμε στους ... ανυπεράσπιστους έρωτες της κλασσικής λογοτεχνίας που παρά τα εμπόδια που βρίσκουν καταφέρνουν να εμπνέουν ακόμα και σήμερα.
Στάση πρώτη στον Ερωτόκριτο του Βιτσέντσου Κορνάρου.

Ο Ερωτόκριτος είναι ερωτευμένος με την κόρη του Βασιλιά της Αθήνας Ηράκλη, την Αρετούσα. Ο ερωτευμένος νέος είναι ο πιστός σύμβουλος του βασιλιά και αφού δεν μπορεί να φανερώσει τον έρωτα του στη βασιλοπούλα πηγαίνει κάτω από το παράθυρό της τα βράδια και της τραγουδά. Μόλις ο πατέρας της Αρετούσας μάθει για τον κρυφό έρωτα των δύο νέων δημιουργείται μία σειρά από εμπόδια που με τη βοήθεια ... της μαγείας οι δύο νέοι καταφέρνουν να ζήσουν τον έρωτα τους.
Επόμενος σταθμός στην Αγγλική λογοτεχνία όπου η "Περηφάνια και η Προκατάληψη" (της Τζέιν Ώστιν) δεν αφήνουν την Ελίζαμπεθ Μπένετ και τον Φιτζγουίλιαμ Ντάρσι να παραδεχτούν την έρωτα που τρέφουν ο ένας για τον άλλον.

Η ιστορία αγάπης των δύο νέων διδάσκουν για τα εμπόδια που δεν οφείλονται μόνο σε άλλους αλλά κυρίως στον ίδιο μας τον εαυτό και στις πρώτες εντυπώσεις που καμιά φορά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η Ελίζαμπεθ και ο Ντάρσι καταφέρνουν να ξεπεράσουν τα εμπόδια και να ζήσουν τον έρωτα που οι δυο τους ένιωθαν ο ένας για τον άλλον από την πρώτη κι όλας στιγμή της γνωριμίας τους.
Ο Λέων Τολστόι περιγράφει τον έρωτα της Άννας Καρένινα και του Αλεξάντρ Βρόνσκι.

Είναι η υπέροχη ιστορία μίας γυναίκας που αφήνει στην άκρη τη λογική και υπακούει μόνο στην καρδιά της. Το πάθος, η ζήλια, το σκάνδαλο, η εγκυμοσύνη, ο απατημένος σύζυγος, η εκδίκηση και η τραγική κατάληξη μίας αριστοκρατικής κυρίας που αψήφησε τις συμβάσεις της εποχής της ακολουθώντας την παθιασμένη προσωπικότητα της.
Το Ημερολόγιο του Νίκολας Σπαρκς ξετυλίγει μία ρομαντική ιστορία αγάπης όπου ο Νόα και η Άλι έχουν να αντιμετωπίσουν τους γονείς της κοπέλας που δεν εγκρίνουν τη σχέση τους.

Παρόλο που οι δύο νέοι δείχνουν ότι δεν έχουν τίποτα κοινό ο έρωτας τους είναι ικανός να κάνει θαύματα... Μέσα από τα εμπόδια και τους τσακωμούς ζουν τον απόλυτο έρωτα μέχρι τα βαθιά τους γεράματα ώσπου τελικά "φεύγουν" μαζί.
Ρωμαίος και Ιουλιέτα του Ουίλιαμ Σαίξπηρ αποτελεί την πιο διάσημη ιστορία αγάπης που οι πρωταγωνιστές ουσιαστικά δεν έζησαν ποτέ.

Ο έντονος έρωτας που ζουν δείχνει ότι αψηφούν τις οικογένειες τους που είναι εμπόδιο και τίποτα δεν μπορεί να τους χωρίσει. Το υπέροχο αυτό έργο δεν έχει ευτυχισμένο τέλος αφού τελικά οι δύο νέοι πεθαίνουν καταφέρνουν όμως να συμφιλιώσουν τις οικογένειες τους. Η τραγωδία τελειώνει με τα λόγια: «Γιατί δεν υπήρξε ποτέ ιστορία πιο θλιβερή από αυτήν της Ιουλιέτας και του Ρωμαίου της».
Η Έμιλι Μπροντέ​ μας ξεναγεί στα "ανεμοδαρμένα ύψη" ξετυλίγοντας την ερωτική ιστορία της Κάθριν Έρνσο και του Χίθκλιφ.

Ένας έρωτας τόσο δυνατός που παραμένει ανεκπλήρωτος και καταλήγει σε μίσος. Η συγκλονιστική ιστορία δύο νέων που ερωτεύτηκαν από παιδιά διαθέτει ατέλειωτο πάθος τοποθετώντας την σε ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα της αγγλικής λογοτεχνίας.

ΤΑ ΧΙΛΙΑ ΦΛΟΥΡΙΑ (ΛΕΟΝΤΟΣ ΤΟΛΣΤΟΙ)

 
Κάποτε ένας πλούσιος αποφάσισε να κάνει ελεημοσύνη χίλια φλουριά στους φτωχούς. Όμως δεν ήξερε σε ποιους φτωχούς να τα δώσει.
Πήγε έτσι στον ιερέα της ενορίας και του λέει:
-Θέλω να δώσω χίλια φλουριά στους φτωχούς, όμως δεν ξέρω σε ποιους. Τα δίνω λοιπόν σε σένα, να τα μοιράσεις εσύ όπως νομίζεις.
Ο παπάς είπε:
-Τα χρήματα είναι πολλά και εγώ δεν ξέρω σε ποιον και πως να τα δώσω. Φοβάμαι μήπως δώσω στον έναν πάρα πολλά και στον άλλο λίγα. Καλύτερα εσύ ο ίδιος να μου πεις σε ποιους φτωχούς και πως να μοιράσω τα χρήματα.
Ο πλούσιος απάντησε:
-Αν και συ δεν ξέρεις σε ποιον φτωχό να δώσεις τα χρήματα, ο Θεός όμως ξέρει. Να τα δώσεις στον πρώτο φτωχό που θα χτυπήσει την πόρτα σου.
Στην ενορία του παπά ζούσε ένας πολύ φτωχός άνθρωπος. Είχε πολλά παιδιά και ο ίδιος ήταν άρρωστος και δε μπορούσε να εργαστεί. Μια μέρα, που ο φτωχός διάβαζε τον 36ο ψαλμό, σταμάτησε στην φράση "νετερος γενμην καγρ γρασα καοκ εδον δκαιον γκαταλελειμμνον, οδτσπρμα ατοζητον ρτους" και σκέφτηκε:
"Όμως ο Θεός εμένα με έχει εγκαταλείψει, αν και δεν έχω κάνει κακό. Τώρα θα πάω να βρω παπά και θα τον ρωτήσω γιατί γράφονται τέτοιες ψευτιές στην Αγία Γραφή;"
Αμέσως σηκώνεται και πάει στον παπά. Αυτός άμα τον είδε συλλογίστηκε:
"Να ο πρώτος φτωχός που έρχεται".
Κι έδωσε σε αυτόν τα χίλια φλουριά. 

Kreutzer Sonata, Violin Sonata No. 9 - Beethoven - full version in HD! Νουβέλα του Λέοντος Τολστόι,


<em>Η Σονάτα του Κρόιτσερ</em>, πίνακας του Ρενέ Φρανσουά Ξαβιέ Πρινέ
Η Σονάτα του Κρόιτσερ, πίνακας του Ρενέ Φρανσουά Ξαβιέ Πρινέ
Νουβέλα του Λέοντος Τολστόι, που έλαβε τον τίτλο της από το ομώνυμο μουσικό έργο του Λούντβιχ φαν Μπετόβεν.
Στις 26 Αυγούστου 1889, o σπουδαίος ρώσος συγγραφέας και αμφιλεγόμενος ηθικός στοχαστής Λέων Τολστόι (1828-1910) ολοκλήρωσε τη συγγραφή της φιλοσοφικής νουβέλας Η Σονάτα του Κρόιτσερ, η οποία κυκλοφόρησε στα τέλη της ίδιας χρονιάς. Το έργο αναφέρεται στην καταδίκη του γάμου και του σαρκικού έρωτα μέσα από την ιστορία του Πόζντισιεφ, που σκοτώνει τη γυναίκα του από υπερβολική ζήλια. Αφορμή στάθηκε η γνωριμία της μ’ ένα βιολονίστα σε μία δεξίωση. Πιανίστρια η ίδια, άρχισαν να παίζουν μαζί τη Σονάτα του Κρόιτσερ, δηλαδή τη Σονάτα για βιολί αρ. 9 του Μπετόβεν, με αποτέλεσμα να αναπτυχθεί μεταξύ τους μια αμοιβαία συμπάθεια, που δεν άρεσε καθόλου στο σύζυγό της.
Σ’ ένα απόσπασμα της νουβέλας ο Πόζντισιεφ, αρκετό καιρό μετά τον φόνο, μιλώντας με κάποιους συνταξιδιώτες του σ' ένα τραίνο λέει : «…Έπαιζαν τη σονάτα του Κρόιτσερ, του Μπετόβεν. Ξέρετε, τάχα, το πρώτο πρέστο. Το ξέρετε!» ύψωσε τη φωνή του. «Μα είναι κάτι το τρομερό αυτή η σονάτα. Αυτή ακριβώς. Και γενικά η μουσική είναι ένα πράγμα τρομερό. Μα τι πράγμα είναι; Δεν καταλαβαίνω. Τι πράγμα είναι η μουσική; Τι δουλειά κάνει; Και γιατί κάνει αυτό που κάνει; Λένε πως η μουσική εξημερώνει τα ήθη, εξυψώνει τον άνθρωπο - ανοησίες, ψέμματα! Ενεργεί, επηρεάζει τρομερά -μιλώ για τον εαυτό μου- αλλά δεν εξυψώνει καθόλου την ψυχή. Εξυψώνει ή όχι την ψυχή, η αλήθεια είναι ότι τη διεγείρει…» (Η Σονάτα του Κρόιτσερ σε μετάφραση Αντρέα Σαραντόπουλου, εκδόσεις Σ. Ι. Ζαχαρόπουλος)
Έχοντας αναπτύξει ένα δικό του χριστιανικό σύμπαν, που του στοίχισε τον αφορισμό από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας, ο Τολστόι ενδιαφερόταν για το ζήτημα της σαρκικής επιθυμίας, καθώς πίστευε ότι η ηθική υγεία του ανθρώπου αποτελούσε συνάρτηση της ικανότητάς του να προσεγγίσει το ιδεώδες της αγνότητας. Αμέσως με την κυκλοφορία της, η Σονάτα του Κρόιτσερ απαγορεύτηκε στη Ρωσία κι έγινε γνωστή μέσω παράνομων πολυγραφημένων εκδόσεων, που κυκλοφορούσαν από χέρι σε χέρι («σαμιζντάτ» στα ρωσικά). Παρόμοια τύχη είχε και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου απαγορεύτηκε από το ταχυδρομείο η διανομή εφημερίδων, που περιείχαν αποσπάσματα του βιβλίου. «Σεξουαλικά και ηθικά διεστραμμένο» χαρακτήρισε τον Τολστόι ο Υπουργός Δικαιοσύνης και μετέπειτα Πρόεδρος των ΗΠΑ Θίοντορ Ρούζβελτ.
Η Σονάτα του Κρόιτσερ έχει διασκευαστεί για το θέατρο, έχει μεταφερθεί επανειλημμένα στον κινηματογράφο, έγινε ζωγραφικός πίνακας και ενέπνευσε τον τσέχο συνθέτη Λέος Γιανάτσεκ στο έργο του Κουαρτέτο για Έγχορδα αρ. 1, γνωστό και ως Σονάτα του Κρόιτσερ.

The Last Station [trailer] (2009) [HD] "Ο τελευταίος σταθμός": Η ζωή του Τολστόι στον κινηματογράφο - trailer


image

To μυθιστόρημα "Ο τελευταίος σταθμός" έχει σαν θέμα του την τελευταία χρονιά της ζωής του Λέοντα Τολστόι. Είναι βασισμένο σε πραγματικά περιστατικά που έχουν καταγραφεί στα ημερολόγια του ίδιου, της γυναίκας του, των μαθητών και των παιδιών του.

Πρόκειται για ένα δυνατό ιστορικό μυθιστόρημα που καταγράφει με συναρπαστικό τρόπο τα γεγονότα της εποχής του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους χαρακτήρες. Tα μέλη της οικογένειας Τολστόι σπαράσσονται από τις μεταξύ τους συγκρούσεις, ζουν στη σκιά του διάσημου συγγραφέα και διεκδικούν το δικό τους μερίδιο στη ζωή. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη δύσκολη σχέση του Τολστόι με τη σύζυγό του Σοφία, καθώς και στην άκρως ανταγωνιστική σχέση εκείνης με τους μαθητές του και τις κόρες τους.


Ο Γκορ Βιντάλ έγραψε για το βιβλίο: «Ένα από τα καλύτερα ιστορικά μυθιστορήματα που γράφτηκαν τα τελευταία είκοσι χρόνια».

Το μυθιστόρημα του Τζέι Παρίνι μεταφέρθηκε με επιτυχία στον κινηματογράφο από τον σκηνοθέτη Μάικλ Χόφμαν με τον Κρίστοφερ Πλάμερ στο ρόλο του Τολστόι, την Έλεν Μίρεν στο ρόλο της Σοφίας και τον Τζέιμς ΜακΑβόι στο ρόλο του γραμματέα του Τολστόι Μπουλγκάκοφ.

Η ταινία έχει σημειώσει μεγάλη καλλιτεχνική επιτυχία καθώς έχει ήδη βραβευτεί σε κινηματογραφικά φεστιβάλ στην Ιταλία, στη Γερμανία, στην Αγγλία και στις ΗΠΑ.

Οι δύο πρωταγωνιστές ήταν υποψήφιοι για τις Χρυσές Σφαίρες 2010 καθώς και για τα βραβεία Όσκαρ 2010.

"Ο τελευταίος σταθμός" βγαίνει στις κινηματογραφικές αίθουσες την Πέμπτη 29 Ιουλίου 2010.
19/7/2010

Λέων Τολστόι «Πόλεμος και Ειρήνη».

ΤολτσόιΈνας καλός σκακιστής όταν χάσει, πιστεύει ειλικρινά πως έχασε το παιχνίδι από κάποιο λάθος του και το λάθος αυτό το αναζητάει στην αρχή του παιχνιδιού, μα ξεχνάει πως στην κάθε του κίνηση, σ’ όλη την διάρκεια του παιχνιδιού, μεσολάβησαν όμοια λάθη, πως καμιά του κίνηση δεν υπήρξε τέλεια. Το λάθος που τραβά την προσοχή του, το βλέπει μονάχα γιατί ο αντίπαλός του επωφελήθηκε απ’ αυτό.
Πόσο πιο πολύπλοκο απ’ το σκάκι πρέπει να είναι το παιχνίδι του πολέμου που διεξάγεται κάτω από διαφορετικές χρονικές συνθήκες κι όπου δεν διευθύνει μια μονάχα βούληση άψυχες μηχανές, μα που όλα απορρέουν από αναρίθμητες συγκρούσεις ανάμεσα σε διάφορες ανεξάρτητες βουλήσεις;…
Αν ο Ναπολέων δε θεωρούσε προσβλητική την απαίτηση να υποχωρήσει πέρα απ’ το Βιστούλα και δε διέταζε τα στρατεύματά του να επιτεθούν, πόλεμος δεν θα γινόταν. Όμως κι αν όλοι οι λοχίες δε δέχονταν να επιστρατευτούν πάλι, το ίδιο δε θα γινόταν πόλεμος.
Το ίδιο ο πόλεμος δε θα γινόταν, αν δεν υπήρχαν οι μηχανορραφίες της Αγγλίας, κι αν δεν υπήρχε ο δούκας τουΝαπολέων1 Ολδεμβούργου, κι αν ο Αλέξανδρος δεν ένιωθε τον εαυτό του προσβεβλημένο, κι αν δεν υπήρχε το απολυταρχικό καθεστώς στη Ρωσία κι αν δεν υπήρχε η Γαλλική Επανάσταση κ’ η δικτατορία κ’ η αυτοκρατορία που τη διαδέχθηκαν, κι όλα εκείνα που προκάλεσαν τη Γαλλική Επανάσταση και τα λοιπά. Χωρίς τη μια από αυτές τις αιτίες, τίποτα δεν θα μπορούσε να συμβεί. Επομένως όλες αυτές οι αιτίες-δισεκατομμύρια αιτίες- έπρεπε να συμπέσουν για να προκαλέσουν αυτό που έγινε.
Επομένως καμιά δεν ήταν η αποκλειστική αιτία του γεγονότος, μα το γεγονός έπρεπε να συμβεί για μόνο το λόγο πως έπρεπε να συμβεί. Έπρεπε όλα εκείνα τα εκατομμύρια οι άνθρωποι, αφού Ναπολέων2απαρνήθηκαν κάθε ανθρώπινο αίσθημα και κάθε λογική, να προχωρήσουν απ’ τη Δύση στην Ανατολή κα να σκοτώνουν τους ομοίους τους, ακριβώς όπως κάμποσους αιώνες πριν είχαν βαδίσει τα πλήθη απ’ την Ανατολή προς τη Δύση σκοτώνοντας τους ομοίους τους.
Οι πράξεις του Ναπολέοντα και του Αλέξανδρου, που από μια τους λέξη θα νόμιζε κανείς πως εξαρτιόταν η πραγματοποίηση ή όχι αυτού του γεγονότος, ήταν εξίσου αθέλητες όσο και οι πράξεις του κάθε οπλίτη που πήγε στην εκστρατεία κληρωτός ή επιστρατευμένος. Αυτό δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς γιατί, για να πραγματοποιηθεί η θέληση του Ναπολέοντα και του Αλέξανδρου (αυτών των δύο ανθρώπων, που απ’ αυτούς θα νόμιζε κανείς πως εξαρτιόταν το γεγονός) ήταν απαραίτητο να συμπέσουν τ’ αναρίθμητα περιστατικά που χωρίς το ένα απ’ όλα αυτά, το γεγονός ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθεί.
Ήταν απαραίτητο, τα εκατομμύρια άνθρωποι, που στα χέρια τους βρισκόταν η πραγματική δύναμη, οι φαντάροι που πυροβολούσαν και που κουβαλούσαν τα εφόδια, τα τρόφιμα και τα κανόνια, ήταν απαραίτητο να παραδεχθούν να εκτελέσουν αυτή τη θέληση των δυο ανίσχυρων ατόμων και να καταλήξουν σ’ αυτό απ’ τις τόσες και τόσες, τις πιο πολυσύνθετες και τις πιο πολυποίκιλες αιτίες.
ΝαπολέωνΗ μοιρολατρία είναι αναπόφευκτη στην Ιστορία για την εξήγηση των παράλογων φαινομένων (δηλαδή των φαινομένων εκείνων που τη λογική τους δεν την κατανοούμε). Όσο περισσότερο προσπαθούμε να εξηγήσουμε με τη λογική τα φαινόμενα αυτά της ιστορίας, τόσο γίνονται για μας πιο παράλογα και πιο ακατανόητα.
Ο κάθε άνθρωπος ζει για τον εαυτό του, χρησιμοποιεί την ελευθερία για να πετύχει τους ατομικούς του σκοπούς κ’ αισθάνεται μ’ όλο του το είναι πως μπορεί αμέσως να κάνει ή να μην κάνει τούτο ή εκείνο. Όμως μόλις κάνει κάτι, η πράξη του αυτή που πραγματοποιήθηκε σε ορισμένη χρονική στιγμή, γίνεται αναφαίρετο χτήμα της Ιστορίας, που μέσα σ’ αυτήν έχει όχι ελεύθερη, μα προκαθορισμένη σημασία.Τολστόι1
Ο κάθε άνθρωπος έχει δύο όψεις ζωής: τη ζωή την ατομική, που είναι τόσο πιο ελεύθερη, όσο πιο αφηρημένα είναι τα ενδιαφέροντα της και τη ζωή την ομαδική, τη ζωή της μάζας, όπου ο άνθρωπος εκπληρώνει αναπότρεπτα τους προκαθορισμένους γι’ αυτόν νόμους.
Ο άνθρωπος συνειδητά ζει για τον εαυτό του, μα χρησιμεύει σαν ασυνείδητο όργανο για την επίτευξη των ιστορικών και πανανθρώπινων σκοπών. Η πράξη που έγινε δεν ξεγίνεται και η ενέργειά της, συμπίπτοντας χρονικά με τα εκατομμύρια τις πράξεις άλλων ανθρώπων, παίρνει ιστορική σημασία…
Εκδόσεις Γκοβόστης. Μετάφραση από τα ρωσικά: Κοραλία Μακρή.